Podczas jednego z ostatnich wyst\u0105pie\u0144 Donald Trump ponownie wywo\u0142a\u0142 mi\u0119dzynarodowe poruszenie. By\u0142y prezydent USA si\u0119gn\u0105\u0142 po temat, kt\u00f3ry od lat elektryzuje dyplomat\u00f3w i ekspert\u00f3w od bezpiecze\u0144stwa, formu\u0142uj\u0105c tezy podwa\u017caj\u0105ce powojenny porz\u0105dek i relacje transatlantyckie. Jego s\u0142owa natychmiast odbi\u0142y si\u0119 szerokim echem w Europie i w NATO.<\/p>\n\n\n\n
Powr\u00f3t starego konfliktu: Trump i sojusze pod ostrza\u0142em
Grenlandia jako punkt zapalny nowej rywalizacji mocarstw
Dyplomatyczne reperkusje i pytania o przysz\u0142o\u015b\u0107 relacji USA\u2013Europa
Powr\u00f3t starego konfliktu: Trump i sojusze pod ostrza\u0142em<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump od lat konsekwentnie kwestionuje fundamenty polityki zagranicznej Stan\u00f3w Zjednoczonych opartej na sojuszach i wielostronnych porozumieniach. W swoim najnowszym przem\u00f3wieniu ponownie uderzy\u0142 w pa\u0144stwa NATO, sugeruj\u0105c, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich korzysta z ameryka\u0144skiej ochrony, nie ponosz\u0105c adekwatnych koszt\u00f3w ani odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne bezpiecze\u0144stwo.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142y prezydent podkre\u015bla\u0142, \u017ce globalna stabilno\u015b\u0107 opiera si\u0119 przede wszystkim na sile Stan\u00f3w Zjednoczonych, a nie na formalnych zapisach traktatowych. W tej narracji sojusze przestaj\u0105 by\u0107 wsp\u00f3lnot\u0105 interes\u00f3w, a zaczynaj\u0105 przypomina\u0107 jednostronne zobowi\u0105zania, kt\u00f3re \u2013 zdaniem Trumpa \u2013 wymagaj\u0105 ponownego przeliczenia i redefinicji.<\/p>\n\n\n\n
W tym kontek\u015bcie pad\u0142y s\u0142owa, kt\u00f3re wywo\u0142a\u0142y szczeg\u00f3lne poruszenie w Europie. Trump wr\u00f3ci\u0142 do decyzji sprzed dekad, sugeruj\u0105c, \u017ce niekt\u00f3re powojenne ustalenia by\u0142y b\u0142\u0119dem, a ich konsekwencje do dzi\u015b obci\u0105\u017caj\u0105 strategiczne interesy USA. Taki spos\u00f3b my\u015blenia jasno pokazuje, \u017ce dla by\u0142ego prezydenta historia nie jest zamkni\u0119tym rozdzia\u0142em, lecz otwartym rachunkiem, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c mo\u017cna \u2013 i nale\u017cy \u2013 korygowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Donald Trump w swojej wypowiedzi nie pozostawi\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, jak postrzega rol\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych w systemie bezpiecze\u0144stwa Zachodu. Jego zdaniem ka\u017cdy cz\u0142onek NATO powinien by\u0107 zdolny do samodzielnej obrony w\u0142asnego terytorium, jednak Grenlandia stanowi wyj\u0105tek, kt\u00f3rego \u2014 jak twierdzi \u2014 nie jest w stanie zabezpieczy\u0107 ani Dania, ani \u017caden europejski sojusz.<\/p>\n\n\n\n
By\u0142y prezydent podkre\u015bli\u0142, \u017ce wy\u0142\u0105cznie Stany Zjednoczone dysponuj\u0105 realnym potencja\u0142em militarnym i strategicznym, kt\u00f3ry pozwala kontrolowa\u0107 i chroni\u0107 ten obszar. W tym kontek\u015bcie akcentowa\u0142 skal\u0119 ameryka\u0144skiej pot\u0119gi, sugeruj\u0105c, \u017ce jej rzeczywisty zasi\u0119g i znaczenie s\u0105 cz\u0119sto niedoszacowywane przez opini\u0119 publiczn\u0105 i zagranicznych partner\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze ostrzejsze s\u0142owa pad\u0142y w odniesieniu do powojennych decyzji politycznych. Trump otwarcie wyrazi\u0142 \u017cal z powodu przekazania Grenlandii Danii po II wojnie \u015bwiatowej, okre\u015blaj\u0105c ten krok jako powa\u017cny b\u0142\u0105d strategiczny. W jego narracji by\u0142a to decyzja kr\u00f3tkowzroczna, kt\u00f3rej konsekwencje s\u0105 dzi\u015b szczeg\u00f3lnie dotkliwe w obliczu globalnej rywalizacji mocarstw. Nie kry\u0142 r\u00f3wnie\u017c rozczarowania postaw\u0105 Danii, sugeruj\u0105c brak wdzi\u0119czno\u015bci za historyczne dzia\u0142ania Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n\n\n\n
Trump opisa\u0142 Grenlandi\u0119 jako ogromny, s\u0142abo zaludniony obszar, kt\u00f3ry \u2014 mimo swojego znaczenia \u2014 pozostaje niewystarczaj\u0105co chroniony. Zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na jej po\u0142o\u017cenie pomi\u0119dzy Stanami Zjednoczonymi, Rosj\u0105 i Chinami, wskazuj\u0105c, \u017ce w\u0142a\u015bnie ta lokalizacja nadaje wyspie wyj\u0105tkow\u0105 wag\u0119 militarn\u0105 i geopolityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug by\u0142ego prezydenta w momencie podejmowania decyzji o jej zwrocie Dania nie mia\u0142a ona takiego znaczenia strategicznego jak dzi\u015b. Obecnie jednak, w realiach nowej globalnej rywalizacji i napi\u0119\u0107 na osi USA\u2013Rosja\u2013Chiny, Grenlandia sta\u0142a si\u0119 jednym z kluczowych punkt\u00f3w na mapie \u015bwiatowego bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Trump zaskoczy\u0142 podczas wyst\u0105pienia. Pad\u0142y nieoczekiwane s\u0142owa
Donald Trump, Rex Features\/East News
Grenlandia jako punkt zapalny nowej rywalizacji mocarstw
W centrum tej narracji znalaz\u0142a si\u0119 Grenlandia \u2013 terytorium, kt\u00f3re w ostatnich latach coraz cz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w analizach geopolitycznych. Trump przedstawi\u0142 wysp\u0119 jako kluczowy element globalnej uk\u0142adanki strategicznej, po\u0142o\u017cony na styku interes\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych, Rosji i Chin.<\/p>\n\n\n\n
W jego wypowiedziach Grenlandia jawi si\u0119 nie jako autonomiczny obszar powi\u0105zany z Dani\u0105, lecz jako ogromna, s\u0142abo zaludniona przestrze\u0144 o potencjale militarnym i surowcowym, kt\u00f3ry w nowej erze rywalizacji mocarstw zyskuje zupe\u0142nie inne znaczenie ni\u017c kilkadziesi\u0105t lat temu. By\u0142y prezydent sugerowa\u0142, \u017ce decyzje podj\u0119te po II wojnie \u015bwiatowej zapada\u0142y w zupe\u0142nie innych realiach i nie uwzgl\u0119dnia\u0142y dzisiejszych zagro\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Takie podej\u015bcie wpisuje si\u0119 w charakterystyczn\u0105 dla Trumpa wizj\u0119 \u015bwiata, w kt\u00f3rej geografia, dost\u0119p do szlak\u00f3w arktycznych i kontrola nad strategicznymi punktami s\u0105 wa\u017cniejsze ni\u017c kwestie suwerenno\u015bci czy mi\u0119dzynarodowych zobowi\u0105za\u0144. Grenlandia staje si\u0119 w tej optyce symbolem szerszego procesu \u2013 przesuwania si\u0119 \u015brodka ci\u0119\u017cko\u015bci globalnej rywalizacji na p\u00f3\u0142noc i do Arktyki.<\/p>\n\n\n\n
Dyplomatyczne reperkusje i pytania o przysz\u0142o\u015b\u0107 relacji USA\u2013Europa
Wypowiedzi Trumpa wywo\u0142a\u0142y natychmiastowe reakcje w Europie. W Danii i na Grenlandii zosta\u0142y odebrane jako podwa\u017canie powojennego porz\u0105dku oraz brak szacunku dla ustalonych relacji politycznych i prawnych. Dla wielu europejskich komentator\u00f3w to kolejny sygna\u0142 ostrzegawczy pokazuj\u0105cy, jak mog\u0142aby wygl\u0105da\u0107 ameryka\u0144ska polityka zagraniczna w przypadku ewentualnego powrotu Trumpa do w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
Niepok\u00f3j budzi r\u00f3wnie\u017c kontekst NATO. Publiczne kwestionowanie lojalno\u015bci sojusznik\u00f3w i sensu wsp\u00f3lnej obrony os\u0142abia sp\u00f3jno\u015b\u0107 Sojuszu i wzmacnia narracje pa\u0144stw, kt\u00f3re od lat d\u0105\u017c\u0105 do rozbicia jedno\u015bci Zachodu. Eksperci zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce nawet s\u0142owa wypowiadane poza urz\u0119dem maj\u0105 realny wp\u0142yw na postrzeganie stabilno\u015bci relacji transatlantyckich.<\/p>\n\n\n\n
Sprawa Grenlandii pokazuje te\u017c, \u017ce geopolityka wraca do j\u0119zyka si\u0142y i interesu, a nie deklaracji i warto\u015bci. Dla Europy jest to sygna\u0142, \u017ce musi coraz powa\u017cniej my\u015ble\u0107 o w\u0142asnej autonomii strategicznej. Dla Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 pytanie o to, czy przyw\u00f3dztwo globalne da si\u0119 utrzyma\u0107, podwa\u017caj\u0105c fundamenty zaufania mi\u0119dzy sojusznikami.<\/p>\n\n\n\n
Jedno jest pewne: temat Grenlandii, raz jeszcze wyci\u0105gni\u0119ty przez Donalda Trumpa, nie jest jedynie historyczn\u0105 dygresj\u0105. To zapowied\u017a spor\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 w najbli\u017cszych latach zdefiniowa\u0107 relacje USA z Europ\u0105 i kszta\u0142t nowego porz\u0105dku mi\u0119dzynarodowego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Podczas jednego z ostatnich wyst\u0105pie\u0144 Donald Trump ponownie wywo\u0142a\u0142 mi\u0119dzynarodowe poruszenie. By\u0142y prezydent USA si\u0119gn\u0105\u0142 po temat, kt\u00f3ry od lat elektryzuje dyplomat\u00f3w i ekspert\u00f3w od bezpiecze\u0144stwa, formu\u0142uj\u0105c tezy podwa\u017caj\u0105ce powojenny porz\u0105dek i relacje transatlantyckie. Jego s\u0142owa natychmiast odbi\u0142y si\u0119 szerokim echem w Europie i w NATO. Powr\u00f3t starego konfliktu: Trump i sojusze pod ostrza\u0142emGrenlandia jako … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-15285","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15285"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15286,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15285\/revisions\/15286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}