Najwa\u017cniejsze informacje w skr\u00f3cie:
Czarnek kandydatem na premiera: Przemys\u0142aw Czarnek w swoim pierwszym przem\u00f3wieniu w tej roli sformu\u0142owa\u0142 15 g\u0142\u00f3wnych zarzut\u00f3w wobec rz\u0105du Donalda Tuska, oskar\u017caj\u0105c go o niszczenie gospodarki i dzia\u0142anie na szkod\u0119 Polski.<\/p>\n\n\n\n
8 z 15 zarzut\u00f3w uderza w PiS: Szczeg\u00f3\u0142owa analiza akt\u00f3w prawnych wykaza\u0142a, \u017ce za wi\u0119kszo\u015b\u0107 krytykowanych zjawisk (m.in. Zielony \u0141ad, KSeF, czy wymogi dla porod\u00f3wek) odpowiadaj\u0105 przepisy i decyzje wdro\u017cone lub zaakceptowane przez sam rz\u0105d Prawa i Sprawiedliwo\u015bci w latach 2015\u20132023.\\<\/p>\n\n\n\n
7 zarzut\u00f3w dotyczy obecnej w\u0142adzy i UE: Pozosta\u0142e oskar\u017cenia odnosz\u0105 si\u0119 do inicjatyw le\u017c\u0105cych w wy\u0142\u0105cznej kompetencji Unii Europejskiej, autorskich projekt\u00f3w obecnych koalicjant\u00f3w, braku realizacji programu PiS przez obecny rz\u0105d lub bie\u017c\u0105cych uwarunkowa\u0144 dyplomatycznych.<\/p>\n\n\n\n
Wyst\u0105pienie Przemys\u0142awa Czarnka w krakowskiej hali \u201eSoko\u0142a\u201d by\u0142o ostr\u0105 krytyk\u0105 rz\u0105du koalicji 15 Pa\u017adziernika, kt\u00f3remu polityk PiS zarzuca\u0142 m.in. niszczenie polskiej gospodarki, oddawanie suwerenno\u015bci oraz d\u0142awienie przedsi\u0119biorczo\u015bci. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 mechanizm\u00f3w prawno-administracyjnych, przepis\u00f3w i traktat\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 obecnie obiekt krytyki ze strony kandydata na premiera ze strony PiS, zosta\u0142a wynegocjowana, poparta lub bezpo\u015brednio wdro\u017cona w \u017cycie w latach 2015\u20132023, w czasie dw\u00f3ch kadencji rz\u0105du Zjednoczonej Prawicy. Poni\u017csze zestawienie konfrontuje bie\u017c\u0105ce zarzuty z faktami legislacyjnymi oraz historycznymi stanowiskami tw\u00f3rc\u00f3w danych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Krytykowany mechanizm odnosi si\u0119 do unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), kt\u00f3ry nak\u0142ada na elektrownie w\u0119glowe obowi\u0105zek zakupu certyfikat\u00f3w za emisj\u0119 dwutlenku w\u0119gla. Obecny, restrykcyjny kszta\u0142t tego systemu jest powi\u0105zany z unijnym pakietem klimatycznym “Fit for 55”, kt\u00f3rego celem jest redukcja gaz\u00f3w cieplarnianych o co najmniej 55% do 2030 roku. Formalna zgoda pa\u0144stwa polskiego na zaostrzenie tego celu redukcyjnego, co wprost prze\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na p\u00f3\u017aniejszy drastyczny wzrost rynkowych cen certyfikat\u00f3w, zosta\u0142a wyra\u017cona przez premiera Mateusza Morawieckiego podczas szczytu Rady Europejskiej w Brukseli w grudniu 2020 roku.<\/p>\n\n\n\n
Bezpo\u015brednio po zako\u0144czeniu negocjacji w 2020 roku rz\u0105d Prawa i Sprawiedliwo\u015bci komunikowa\u0142 przyj\u0119te konkluzje jako sukces dyplomatyczny, a premier M. Morawiecki argumentowa\u0142, \u017ce Polska wywalczy\u0142a “ogromn\u0105 elastyczno\u015b\u0107” w procesie transformacji klimatycznej. Istotnym uwarunkowaniem systemu EU ETS jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce \u015brodki finansowe ze sprzeda\u017cy uprawnie\u0144 do emisji nie zasilaj\u0105 bud\u017cetu Unii Europejskiej, lecz trafiaj\u0105 bezpo\u015brednio do bud\u017cetu krajowego. Oznacza to, \u017ce przez lata funkcjonowania systemu to rz\u0105d Prawa i Sprawiedliwo\u015bci by\u0142 beneficjentem wielomiliardowych wp\u0142yw\u00f3w z tego tytu\u0142u. Obecny rz\u0105d administruje rynkiem energii w oparciu o unijne ramy prawne ustalone przez PiS, mierz\u0105c si\u0119 z gospodarczymi skutkami rosn\u0105cych koszt\u00f3w systemu ETS.<\/p>\n\n\n\n
Krytyka ta dotyczy unijnej strategii “Od pola do sto\u0142u” oraz reformy Wsp\u00f3lnej Polityki Rolnej (WPR). Nowe przepisy uzale\u017cni\u0142y wyp\u0142acanie rolnikom dop\u0142at bezpo\u015brednich od spe\u0142niania tak zwanych ekoschemat\u00f3w, czyli unijnych norm \u015brodowiskowych, klimatycznych i dotycz\u0105cych dobrostanu zwierz\u0105t. G\u0142\u00f3wnym architektem rolniczego filaru Europejskiego Zielonego \u0141adu na szczeblu Komisji Europejskiej w latach 2020\u20132021 by\u0142 unijny komisarz do spraw rolnictwa Janusz Wojciechowski. Zosta\u0142 on wyznaczony na to stanowisko z ramienia rz\u0105du Prawa i Sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W czasie negocjowania tych przepis\u00f3w przedstawiciele \u00f3wczesnego obozu rz\u0105dz\u0105cego publicznie popierali wprowadzane regulacje. Komisarz Janusz Wojciechowski deklarowa\u0142, \u017ce unijna reforma “w 100% jest zgodna z programem rolnym PiS” i stanowi “wielk\u0105 szans\u0119 dla rolnictwa w Polsce”. Do poparcia unijnej polityki przekonywa\u0142 w marcu 2021 roku r\u00f3wnie\u017c prezes Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski. Przekazywa\u0142 on publicznie stanowisko, \u017ce “odrzucenie Zielonego \u0141adu oznacza\u0142oby ustawienie si\u0119 na marginesie” i dodawa\u0142, \u017ce “ten plan jest po prostu czym\u015b, w czym warto uczestniczy\u0107 nawet za pewn\u0105 cen\u0119”. Aktualnie rz\u0105d koalicji 15 Pa\u017adziernika administruje polskim rolnictwem w ramach unijnych przepis\u00f3w ugruntowanych we wskazanym wy\u017cej okresie.<\/p>\n\n\n\n
Opisywana sytuacja wynika z przepis\u00f3w reguluj\u0105cych tak zwany Rolniczy Handel Detaliczny (RHD) oraz rygor\u00f3w bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bci wynikaj\u0105cych z unijnego rozporz\u0105dzenia 852\/2004. Aby rolnik m\u00f3g\u0142 legalnie sprzedawa\u0107 produkty mi\u0119sne, musi posiada\u0107 zatwierdzony projekt technologiczny gospodarstwa, uzyska\u0107 numer identyfikacyjny z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii oraz podlega\u0107 nadzorowi systemu e-Sanepid. Ramy prawne legalizuj\u0105ce i reguluj\u0105ce ten rodzaj sprzeda\u017cy bezpo\u015bredniej w Polsce by\u0142y wdra\u017cane i cyklicznie nowelizowane od 2016 roku przez rz\u0105d Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. To r\u00f3wnie\u017c podleg\u0142e \u00f3wczesnemu rz\u0105dowi instytucje pa\u0144stwowe \u2013 Inspekcja Weterynaryjna i Sanepid \u2013 odpowiada\u0142y za egzekwowanie unijnych dyrektyw higienicznych i przymus rejestracji gospodarstw.<\/p>\n\n\n\n
W okresie wprowadzania tych regulacji gabinet Prawa i Sprawiedliwo\u015bci komunikowa\u0142 legalizacj\u0119 Rolniczego Handlu Detalicznego jako sw\u00f3j historyczny sukces, argumentuj\u0105c, \u017ce nowe prawo uwalnia rolnik\u00f3w od zakaz\u00f3w i pozwala na sprzeda\u017c z pomini\u0119ciem po\u015brednik\u00f3w. Skomplikowane wymogi weterynaryjne, kt\u00f3re obecnie s\u0105 krytykowane jako element gn\u0119bienia rolnik\u00f3w, by\u0142y w\u00f3wczas przedstawiane przez ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy jako niezb\u0119dny standard bezpiecze\u0144stwa epidemiologicznego oraz gwarancja wysokiej jako\u015bci polskiej \u017cywno\u015bci. Obecna administracja pa\u0144stwowa i s\u0142u\u017cby sanitarne egzekwuj\u0105 zasady obrotu \u017cywno\u015bci\u0105 w oparciu o architektur\u0119 prawn\u0105 ugruntowan\u0105 w poprzednich latach.<\/p>\n\n\n\n
01<\/p>\n\n\n\n
Wysokie ceny pr\u0105du i EU ETS
Rz\u0105d PiS<\/p>\n\n\n\n
To Premier M. Morawiecki w grudniu 2020 r. wyrazi\u0142 zgod\u0119 na zaostrzenie unijnego celu klimatycznego do 55%, co nap\u0119dzi\u0142o ceny emisji CO2.<\/p>\n\n\n\n
02<\/p>\n\n\n\n
Europejski Zielony \u0141ad na wsi
Janusz Wojciechowski (PiS)<\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wnym architektem reformy rolnej by\u0142 komisarz Wojciechowski, wyznaczony i wspierany przez rz\u0105dy Prawa i Sprawiedliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
03<\/p>\n\n\n\n
Biurokracja sanitarna (kury)
Rz\u0105d PiS<\/p>\n\n\n\n
System Rolniczego Handlu Detalicznego i surowe wymogi weterynaryjne dla ma\u0142ych gospodarstw by\u0142y wdra\u017cane od 2016 roku.<\/p>\n\n\n\n
04<\/p>\n\n\n\n
Umowa handlowa z Mercosur
Unia Europejska<\/p>\n\n\n\n
Wy\u0142\u0105czna kompetencja Komisji Europejskiej. Negocjacje tocz\u0105 si\u0119 od dekad, tak\u017ce przez ca\u0142y okres 8 lat poprzednich rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
05<\/p>\n\n\n\n
Import biomasy z Indonezji
Zarz\u0105d Pa\u0144stwowy z nadania PiS<\/p>\n\n\n\n
Kluczowy kontrakt z po\u015brednikiem z Dubaju zosta\u0142 podpisany w styczniu 2022 roku przez w\u0142adze powo\u0142ane przez PiS.<\/p>\n\n\n\n
06<\/p>\n\n\n\n
Po\u017cyczka SAFE i praworz\u0105dno\u015b\u0107
Rz\u0105d PiS (Mechanizm)<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 po\u017cyczk\u0119 bierze obecny rz\u0105d, to mechanizm “pieni\u0105dze za praworz\u0105dno\u015b\u0107” zaakceptowa\u0142 w 2020 r. rz\u0105d PiS.<\/p>\n\n\n\n
07<\/p>\n\n\n\n
Likwidacja jednostek wojskowych
PiS (Fikcja) \/ Tusk (Likwidacja)<\/p>\n\n\n\n
Likwidowane s\u0105 struktury, kt\u00f3re PiS powo\u0142a\u0142 tu\u017c przed wyborami 2023 r. wy\u0142\u0105cznie na papierze, bez sprz\u0119tu i ludzi.<\/p>\n\n\n\n
08<\/p>\n\n\n\n
Ewakuacje kryzysowe (“call center”)
Rz\u0105d Donalda Tuska (MSZ)<\/p>\n\n\n\n
Nowy model operacyjny MSZ zak\u0142adaj\u0105cy odej\u015bcie od ewakuacji wojskowych na rzecz procedur dyplomatycznych.<\/p>\n\n\n\n
09<\/p>\n\n\n\n
Brak ekshumacji na Wo\u0142yniu
W\u0142adze Ukrainy<\/p>\n\n\n\n
Twarde moratorium Kijowa trwa od lat. Za rz\u0105d\u00f3w PiS r\u00f3wnie\u017c wydano tylko jedn\u0105 zgod\u0119 poszukiwawcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
10<\/p>\n\n\n\n
System e-faktur (KSeF)
Rz\u0105d PiS<\/p>\n\n\n\n
To poprzedni rz\u0105d opracowa\u0142 i uchwali\u0142 (16 czerwca 2023 r.) ustaw\u0119 o powszechnym, pe\u0142nym obowi\u0105zku e-fakturowania.<\/p>\n\n\n\n
11<\/p>\n\n\n\n
Wysokie ceny na Orlenie
Mechanizmy Rynkowe<\/p>\n\n\n\n
Powr\u00f3t do cen gie\u0142dowych po okresie ich sztucznego i politycznego zani\u017cania przez zarz\u0105d Orlenu przed wyborami 2023 r.<\/p>\n\n\n\n
12<\/p>\n\n\n\n
Zmiana koncepcji Port Polska \/ CPK
Rz\u0105d Donalda Tuska<\/p>\n\n\n\n
Projekt jest kontynuowany, ale wed\u0142ug nowej koncepcji transportowej (model “Y” zamiast szprych) i pod now\u0105 nazw\u0105.<\/p>\n\n\n\n
13<\/p>\n\n\n\n
Brak budowy Portu Haller
Opozycja (PiS)<\/p>\n\n\n\n
To autorski pomys\u0142 polityczny PiS ze stycznia 2026 r. Zarzut polega na tym, \u017ce rz\u0105d nie realizuje programu opozycji.<\/p>\n\n\n\n
14<\/p>\n\n\n\n
Zamykanie porod\u00f3wek
Adam Niedzielski (PiS)<\/p>\n\n\n\n
Wym\u00f3g minimum 400 porod\u00f3w rocznie jako warunek utrzymania oddzia\u0142u zosta\u0142 opracowany za czas\u00f3w poprzedniego ministra zdrowia.<\/p>\n\n\n\n
15<\/p>\n\n\n\n
Zwi\u0105zki (Status osoby najbli\u017cszej)
Polskie Stronnictwo Ludowe<\/p>\n\n\n\n
Projekt PSL maj\u0105cy by\u0107 “trzeci\u0105 drog\u0105” i blokad\u0105 dla lewicowej ustawy o zwi\u0105zkach partnerskich w USC.<\/p>\n\n\n\n
Krytyka dotyczy finalizowanego traktatu o wolnym handlu mi\u0119dzy Uni\u0105 Europejsk\u0105 a organizacj\u0105 gospodarcz\u0105 Mercosur, zrzeszaj\u0105c\u0105 mi\u0119dzy innymi Brazyli\u0119, Argentyn\u0119, Paragwaj i Urugwaj. Negocjacje na szczeblu Komisji Europejskiej tocz\u0105 si\u0119 od kilkudziesi\u0119ciu lat. Inicjatywa ta stanowi unijn\u0105 odpowied\u017a i poszukiwanie alternatywnych rynk\u00f3w zbytu w obliczu rosn\u0105cego protekcjonizmu i zaostrzaj\u0105cej si\u0119 polityki celnej ze strony Stan\u00f3w Zjednoczonych. Wymiana gospodarcza zak\u0142ada u\u0142atwienie eksportu europejskiego przemys\u0142u maszynowego i motoryzacyjnego, o co zabiegaj\u0105 silne gospodarki Europy Zachodniej, w zamian za szerokie otwarcie unijnego rynku na ta\u0144sze produkty rolnicze i spo\u017cywcze z Ameryki Po\u0142udniowej.<\/p>\n\n\n\n
Kszta\u0142towanie polityki celnej oraz negocjowanie globalnych um\u00f3w handlowych stanowi\u0105 wy\u0142\u0105czn\u0105 kompetencj\u0119 instytucji Unii Europejskiej, co ogranicza decyzyjno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwo\u015bci deklaruj\u0105 obecnie potrzeb\u0119 absolutnego zamkni\u0119cie granic dla po\u0142udniowoameryka\u0144skich produkt\u00f3w rolnych w imi\u0119 narodowego protekcjonizmu. Ewentualne wej\u015bcie w \u017cycie tej umowy uderza obiektywnie w op\u0142acalno\u015b\u0107 polskiego rolnictwa \u2013 w tym drobiarstwa, w kt\u00f3rym Polska jest liderem eksportu w Europie. Zarzuty wobec rz\u0105du Donalda Tuska dotycz\u0105 “pozwolenia” na powstanie porozumienia i nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 polskiej roli w skierowaniu umowy do TSUE.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja w\u0119glowych sp\u00f3\u0142ek Skarbu Pa\u0144stwa wynika z unijnych dyrektyw o odnawialnych \u017ar\u00f3d\u0142ach energii (RED II oraz RED III). Przepisy te klasyfikuj\u0105 biomas\u0119 jako paliwo zeroemisyjne, co pozwala podmiotom ciep\u0142owniczym unika\u0107 op\u0142at za uprawnienia do emisji CO2 (system EU ETS), kt\u00f3re s\u0105 obligatoryjne przy spalaniu w\u0119gla kamiennego. Powi\u0105zanie operacyjne i kapita\u0142owe kopalni LW Bogdanka z pa\u0144stwowym koncernem energetycznym Enea zosta\u0142o zapocz\u0105tkowane pod koniec 2015 roku. Import biomasy, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142 Czarnek, wynika mi\u0119dzy innymi z kontraktu zawartego w styczniu 2022 roku przez zarz\u0105d Enei mianowany przez PiS. Umowa na dostawy surowca z Indonezji zosta\u0142a podpisana ze sp\u00f3\u0142k\u0105 po\u015brednicz\u0105c\u0105 z Dubaju i doprowadzi\u0142a do straty kilkunastu milion\u00f3w dolar\u00f3w ze wzgl\u0119du na brak realizacji dostaw. W 2022 roku \u00f3wczesne w\u0142adze pa\u0144stwowej sp\u00f3\u0142ki nie zg\u0142osi\u0142y tych strat do prokuratury.<\/p>\n\n\n\n
W okresie przejmowania kopalni przez koncern energetyczny przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwo\u015bci prezentowali ten krok jako zabezpieczenie polskiego w\u0119gla. W latach 2015\u20132023 ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy z jednej strony deklarowa\u0142 publicznie ochron\u0119 krajowego g\u00f3rnictwa, z drugiej strony \u2013 na forum europejskim akceptowa\u0142 strategiczne cele dekarbonizacji. Zaniechanie w tym okresie nak\u0142ad\u00f3w na innowacyjne technologie (np. zgazowanie w\u0119gla czy instalacje wychwytywania dwutlenku w\u0119gla CCS\/CCU) spowodowa\u0142o, \u017ce polski surowiec traci\u0142 konkurencyjno\u015b\u0107 cenow\u0105. W efekcie pa\u0144stwowe sp\u00f3\u0142ki zosta\u0142y zmuszone do poszukiwania biomasy w celu spe\u0142nienia wymog\u00f3w dyrektyw OZE i omini\u0119cia koszt\u00f3w systemu ETS. Obecna administracja rz\u0105dowa i w\u0142adze sp\u00f3\u0142ek realizuj\u0105 polityk\u0119 zarz\u0105dcz\u0105 w oparciu o wska\u017aniki emisyjne narzucone przez ukszta\u0142towan\u0105 w poprzednich latach architektur\u0119 rynkow\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wypowied\u017a ta dotyczy unijnego programu zbrojeniowego SAFE (Security Action for Europe), w ramach kt\u00f3rego Polska zagwarantowa\u0142a sobie po\u017cyczk\u0119 w wysoko\u015bci 43,7 mld euro. Zobowi\u0105zanie to zak\u0142ada oprocentowanie na poziomie 3,17%, z terminem sp\u0142aty wyznaczonym na 2070 rok i dziesi\u0119cioletni\u0105 karencj\u0105 w sp\u0142acie kapita\u0142u. \u015arodki te maj\u0105 w za\u0142o\u017ceniu pos\u0142u\u017cy\u0107 do refinansowania kontrakt\u00f3w zbrojeniowych zawartych w poprzednich latach oraz do dokapitalizowania polskiego przemys\u0142u obronnego, w tym pa\u0144stwowych zak\u0142ad\u00f3w zbrojeniowych. Sprzeciw Prawa i Sprawiedliwo\u015bci wobec tej ustawy oraz rozwa\u017canie weta ze strony prezydenta Karola Nawrockiego opieraj\u0105 si\u0119 na obawie przed tak zwan\u0105 klauzul\u0105 warunkowo\u015bci, czyli traktatowym powi\u0105zaniem wyp\u0142aty funduszy unijnych z przestrzeganiem praworz\u0105dno\u015bci. Ostateczn\u0105 zgod\u0119 na wdro\u017cenie tego mechanizmu na poziomie Unii Europejskiej wyrazi\u0142 premier Mateusz Morawiecki podczas szczytu Rady Europejskiej w grudniu 2020 roku.<\/p>\n\n\n\n
Wyra\u017caj\u0105c zgod\u0119 na klauzul\u0119 warunkowo\u015bci w 2020 roku, M. Morawiecki uspokaja\u0142 koalicjant\u00f3w, \u017ce mechanizm ten zosta\u0142 obwarowany obiektywnymi kryteriami i nie stanowi zagro\u017cenia dla pa\u0144stwa polskiego. Obecnie politycy tego samego ugrupowania kategorycznie odrzucaj\u0105 ten instrument, nazywaj\u0105c go pr\u00f3b\u0105 uzale\u017cnienia Polski od Niemiec. Je\u015bli chodzi o kwesti\u0119 finansowania zagranicznego przemys\u0142u, zgodnie z deklaracjami rz\u0105du Donalda Tuska z puli funduszy SAFE przyznanej Polsce, do Niemiec \u2013 jako dostawc\u00f3w podzespo\u0142\u00f3w \u2013 mia\u0142oby trafi\u0107 0,37% \u015brodk\u00f3w. Tymczasem z analiz dotycz\u0105cych zakup\u00f3w uzbrojenia w Korei Po\u0142udniowej, kontraktowanych w okresie rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, wynika, \u017ce do niemieckiego przemys\u0142u trafi\u0142o 3% warto\u015bci tamtych kontrakt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do plan\u00f3w dyslokacji Si\u0142 Zbrojnych i powo\u0142ywania nowych struktur wojskowych na wschodzie kraju, takich jak batalion logistyczny w Janowie Lubelskim, siedziba 18. Brygady Zmotoryzowanej w Poniatowej czy dywizjon przeciwlotniczy w Sobieszynie. Decyzje o formalnym utworzeniu tych garnizon\u00f3w by\u0142y podpisywane na bie\u017c\u0105co w 2023 roku przez \u00f3wczesne kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, na czele z Mariuszem B\u0142aszczakiem z Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Obecnie Sztab Generalny Wojska Polskiego oraz nowe w\u0142adze resortu podj\u0119\u0142y decyzj\u0119 o weryfikacji i racjonalizacji tych struktur, rezygnuj\u0105c z formowania niekt\u00f3rych zaplanowanych jednostek w wyniku przeprowadzonych audyt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W okresie przedwyborczym w 2023 roku politycy Prawa i Sprawiedliwo\u015bci przedstawiali samo formalne wyznaczenie lokalizacji pod nowe jednostki \u2013 co cz\u0119sto w rzeczywisto\u015bci sprowadza\u0142o si\u0119 jedynie do ustawienia tablicy informacyjnej w szczerym polu \u2013 jako natychmiastowe gwarancje bezpiecze\u0144stwa wschodniej granicy pa\u0144stwa. Z dokumentacji audytowej Ministerstwa Obrony Narodowej wynika jednak, \u017ce wojsko w tamtych miejscach powstawa\u0142o w du\u017cej mierze wy\u0142\u0105cznie na papierze, charakteryzuj\u0105c si\u0119 drastycznym brakiem r\u0105k do pracy oraz niewystarczaj\u0105cym zabezpieczeniem sprz\u0119towym. Reorganizacja i wygaszanie tych projekt\u00f3w przez obecny rz\u0105d opiera si\u0119 na argumentacji dow\u00f3dztwa wojskowego, wed\u0142ug kt\u00f3rego utrzymywanie kadrowo niepe\u0142nych batalion\u00f3w bez infrastruktury koszarowej jedynie rozprasza bud\u017cet obronny, dlatego priorytetem sta\u0142o si\u0119 ukompletowanie istniej\u0105cych ju\u017c jednostek.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do procedur operacyjnych, dzia\u0142a\u0144 konsularnych i mechanizm\u00f3w reagowania kryzysowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Krytyka koncentruje si\u0119 na sposobie udzielania pomocy polskim obywatelom przebywaj\u0105cym na terytoriach obj\u0119tych nag\u0142ymi kryzysami lub zmagaj\u0105cych si\u0119 z masowo odwo\u0142ywanymi lotami, w szczeg\u00f3lno\u015bci na Bliskim Wschodzie. Przywo\u0142ana przez polityka opozycji sytuacja dotyczy\u0142a bezpo\u015bredniej odpowiedzi polskiej ambasady w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, kt\u00f3ra skierowa\u0142a pozbawionego \u015brodk\u00f3w turyst\u0119 do lokalnych instytucji, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na miejscowe wytyczne dla bran\u017cy hotelarskiej.<\/p>\n\n\n\n
W latach 2021 oraz 2023, w trakcie rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, misje ewakuacyjne z terytorium Afganistanu oraz Izraela przeprowadzano z u\u017cyciem rz\u0105dowych i wojskowych most\u00f3w powietrznych, co \u00f3wczesna w\u0142adza silnie eksponowa\u0142a medialnie. Obecne kierownictwo MSZ opiera swoje dzia\u0142ania w du\u017cej mierze na procedurach informacyjnych i wytycznych dyplomatycznych. W zestawieniu z kierowan\u0105 pod adresem obecnego rz\u0105du retoryk\u0105 o porzuconym, \u201eg\u0142odnym i biednym\u201d obywatelu, warto odnotowa\u0107 uwarunkowania ekonomiczne omawianej lokalizacji. Zgodnie z zestawieniami ofert rynkowych na 2026 rok, \u015bredni koszt standardowej, tygodniowej wycieczki turystycznej z Polski do Dubaju wynosi od 4 do 8 tysi\u0119cy z\u0142otych za osob\u0119, co sytuuje ten cel podr\u00f3\u017cy w segmencie dro\u017cszych destynacji wypoczynkowych.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do wieloletniego sporu dyplomatycznego o polityk\u0119 historyczn\u0105 oraz prace poszukiwawcze Instytutu Pami\u0119ci Narodowej na terytorium Ukrainy. Podej\u015bcie Prawa i Sprawiedliwo\u015bci do uwarunkowa\u0144 tej relacji ulega\u0142o przekszta\u0142ceniom w trakcie sprawowania w\u0142adzy. Bezpo\u015brednio po wybuchu pe\u0142noskalowej wojny w 2022 roku, \u00f3wczesny premier Mateusz Morawiecki oraz ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy prezentowali militarne i humanitarne wsparcie dla Kijowa jako dzia\u0142anie bezwarunkowe, konieczne z punktu widzenia polskiego bezpiecze\u0144stwa, aby \u2013 jak w\u00f3wczas argumentowano \u2013 rosyjskie czo\u0142gi nie dotar\u0142y do granic w Dorohusku czy Hrebennem. Przej\u015bcie obozu Zjednoczonej Prawicy do retoryki transakcyjnej i zg\u0142aszanie postulat\u00f3w asertywnego uzale\u017cniania dalszej pomocy od wydania zg\u00f3d na ekshumacje zbieg\u0142o si\u0119 z wybuchem kryzysu zbo\u017cowego w 2023 roku. Obecna administracja rz\u0105dowa prowadzi rozmowy dwustronne na szczeblu roboczym, deklaruj\u0105c oddzielenie kwestii humanitarnych od bie\u017c\u0105cej polityki historycznej obu pa\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n
W odniesieniu do faktycznych decyzji administracyjnych, przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 z o\u015bmiu lat rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci obowi\u0105zywa\u0142o wprowadzone w 2017 roku przez Ukrain\u0119 moratorium na prace terenowe. W ca\u0142ym tym okresie polska dyplomacja uzyska\u0142a od Kijowa de facto jedn\u0105 zgod\u0119 na prace poszukiwawcze \u2013 wydan\u0105 jesieni\u0105 2022 roku dla obszaru nieistniej\u0105cej wsi Pu\u017aniki, gdzie rok p\u00f3\u017aniej zlokalizowano zbiorowy gr\u00f3b. W czasie urz\u0119dowania obecnego rz\u0105du, w styczniu 2025 roku, strona ukrai\u0144ska wyda\u0142a pierwsz\u0105 od blisko dekady formaln\u0105 decyzj\u0119 zezwalaj\u0105c\u0105 na przeprowadzenie w\u0142a\u015bciwej ekshumacji wcze\u015bniej odnalezionych szcz\u0105tk\u00f3w. R\u00f3wnolegle odblokowano procedury dla kolejnych lokalizacji, wydaj\u0105c polskim instytucjom w pierwszych miesi\u0105cach 2025 roku kilka nowych zg\u00f3d na poszukiwania oraz rozpoczynaj\u0105c procedowanie kilkunastu kolejnych wniosk\u00f3w z\u0142o\u017conych na bie\u017c\u0105co przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tek 2026 roku to czas cz\u0119\u015bciowego prze\u0142amania impasu. Ukraina wydaje pierwsze zgody, ale proces ten wci\u0105\u017c ma charakter punktowy, a nie systemowy.<\/p>\n\n\n\n
Obw\u00f3d Tarnopolski
Pu\u017aniki
Wiosna 2025: Odnaleziono szcz\u0105tki >40 ofiar. Uroczysty poch\u00f3wek odby\u0142 si\u0119 we wrze\u015bniu 2025 r.<\/p>\n\n\n\n
Plan 2026:<\/p>\n\n\n\n
Otrzymano zgod\u0119 na kontynuacj\u0119 poszukiwa\u0144 kolejnych mogi\u0142 zbiorowych.<\/p>\n\n\n\n
Obw\u00f3d R\u00f3wie\u0144ski
Ug\u0142y
Grudzie\u0144 2025: Przeprowadzono rekonesans terenu przez zesp\u00f3\u0142 polsko-ukrai\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n
Plan 2026:<\/p>\n\n\n\n
Start w\u0142a\u015bciwych prac ziemnych na prze\u0142omie marca i kwietnia 2026 r.<\/p>\n\n\n\n
Obw\u00f3d Lwowski
Huta Pieniacka
Luty 2026: Oficjalna zgoda ukrai\u0144skiego Ministerstwa Kultury na prace poszukiwawcze.<\/p>\n\n\n\n
Cel:<\/p>\n\n\n\n
Odnalezienie miejsc poch\u00f3wku kilkuset Polak\u00f3w zamordowanych w 1944 r.<\/p>\n\n\n\n
⚠️ Zastrze\u017cenia IPN
Polski IPN podkre\u015bla brak rozwi\u0105za\u0144 systemowych. Obecne kroki s\u0105 traktowane jako jednostkowe ust\u0119pstwa polityczne, podczas gdy oczekiwane jest pe\u0142ne, odg\u00f3rne odblokowanie wszystkich polskich wniosk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
🤝 Zasada wzajemno\u015bci
Zgody s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 szerszych ustale\u0144 dyplomatycznych.<\/p>\n\n\n\n
Jureczkowa (Podkarpacie): Od jesieni 2025 r. strona ukrai\u0144ska prowadzi poszukiwania szcz\u0105tk\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w UPA w Polsce.<\/p>\n\n\n\n
Dialog: Polska podtrzymuje otwarto\u015b\u0107 na analogiczne prace Ukrainy na swoim terytorium.<\/p>\n\n\n\n
Sytuacja drgn\u0119\u0142a, a prace w terenie trwaj\u0105. Jednak droga do odnalezienia i godnego poch\u00f3wku tysi\u0119cy ofiar pozostaje wci\u0105\u017c d\u0142uga i ca\u0142kowicie uzale\u017cniona od bie\u017c\u0105cych relacji na linii Warszawa-Kij\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten dotyczy Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), czyli scentralizowanej, pa\u0144stwowej platformy teleinformatycznej s\u0142u\u017c\u0105cej do wystawiania, przesy\u0142ania i archiwizowania faktur. Mechanizm ten zak\u0142ada automatyczne i natychmiastowe raportowanie ka\u017cdego dowodu zakupu bezpo\u015brednio na serwery Ministerstwa Finans\u00f3w. Pe\u0142ny, powszechny obowi\u0105zek korzystania z tego narz\u0119dzia przez wszystkich przedsi\u0119biorc\u00f3w w Polsce zosta\u0142 przygotowany i uchwalony (ustawa z 16 czerwca 2023 roku) przez rz\u0105d Mateusza Morawieckiego. W wyniku audyt\u00f3w przeprowadzonych na pocz\u0105tku 2024 roku, kt\u00f3re wykaza\u0142y krytyczne b\u0142\u0119dy w kodzie oraz brak odpowiedniej przepustowo\u015bci serwer\u00f3w, obecne kierownictwo Ministerstwa Finans\u00f3w zdecydowa\u0142o o odroczeniu wej\u015bcia w \u017cycie obligatoryjnego KSeF do 1 lutego 2026 roku.<\/p>\n\n\n\n
W trakcie procesu legislacyjnego przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwo\u015bci wypowiadali si\u0119 o tym systemie z du\u017cym entuzjazmem, prezentuj\u0105c pe\u0142n\u0105 cyfryzacj\u0119 faktur jako innowacyjny sukces pa\u0144stwa oraz kluczowe narz\u0119dzie do uszczelnienia poboru podatk\u00f3w i ostatecznej likwidacji zjawiska karuzel VAT-owskich. W odniesieniu do przywo\u0142anego przez Czarnka przyk\u0142adu, z punktu widzenia polskiego prawa wygenerowanie faktury z wykorzystaniem numeru NIP podmiotu trzeciego (np. Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w) dla udokumentowania zakupu niezwi\u0105zanego z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 tego podmiotu, stanowi po\u015bwiadczenie nieprawdy w dokumencie ksi\u0119gowym. Tego rodzaju dzia\u0142anie wyczerpuje znamiona fa\u0142szerstwa fakturalnego opisanego w Kodeksie karnym skarbowym, co nak\u0142ada na organy Krajowej Administracji Skarbowej \u2013 niezale\u017cnie od tego, kto sprawuje w\u0142adz\u0119 \u2013 bezwzgl\u0119dny obowi\u0105zek prawny podj\u0119cia czynno\u015bci sprawdzaj\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do polityki cenowej koncernu Orlen oraz mechanizm\u00f3w kszta\u0142towania koszt\u00f3w paliw na polskim rynku detalicznym. W okresie bezpo\u015brednio poprzedzaj\u0105cym wybory parlamentarne jesieni\u0105 2023 roku, za kadencji zarz\u0105du powo\u0142anego w czasie rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, ceny paliw na stacjach nale\u017c\u0105cych do pa\u0144stwowej sp\u00f3\u0142ki zosta\u0142y ustalone na ujednoliconym poziomie 5,99 z\u0142 za litr. Utrzymanie tej stawki \u2013 okre\u015blanej w debacie publicznej mianem \u201ecudu nad dystrybutorami\u201d \u2013 nast\u0119powa\u0142o w oderwaniu od \u00f3wczesnych uwarunkowa\u0144 makroekonomicznych, w tym rosn\u0105cych notowa\u0144 ropy naftowej na rynkach \u015bwiatowych oraz niekorzystnego kursu z\u0142otego wzgl\u0119dem dolara. Po zmianie w\u0142adzy obecny zarz\u0105d sp\u00f3\u0142ki powr\u00f3ci\u0142 do kszta\u0142towania cen detalicznych w oparciu o bie\u017c\u0105ce logiki gie\u0142dowe, mar\u017ce i rynkowe mechanizmy poda\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwo\u015bci argumentuj\u0105, \u017ce dzia\u0142ania \u00f3wczesnego kierownictwa Orlenu stanowi\u0142y form\u0119 ochrony portfeli obywateli przed inflacj\u0105. W odniesieniu do wspomnianych przez polityka opozycji gro\u017ab wi\u0119zienia, dzia\u0142ania organ\u00f3w pa\u0144stwa wynikaj\u0105 z uwarunkowa\u0144 prawnych dotycz\u0105cych sp\u00f3\u0142ek gie\u0142dowych. Prokuratura Okr\u0119gowa w P\u0142ocku wszcz\u0119\u0142a i prowadzi \u015bledztwo w sprawie podejrzenia nadu\u017cycia uprawnie\u0144 i niedope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w przez osoby zarz\u0105dzaj\u0105ce koncernem w 2023 roku. Post\u0119powanie to ma na celu weryfikacj\u0119, czy odst\u0119pstwo od rynkowych mechanizm\u00f3w kszta\u0142towania cen i sprzeda\u017c paliw poni\u017cej koszt\u00f3w ich pozyskania doprowadzi\u0142y do wyrz\u0105dzenia sp\u00f3\u0142ce szkody maj\u0105tkowej wielkich rozmiar\u00f3w. Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego, dzia\u0142anie na szkod\u0119 akcjonariuszy i maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ki nak\u0142ada na prokuratur\u0119 obowi\u0105zek zbadania sprawy, niezale\u017cnie od politycznych motywacji stoj\u0105cych za \u00f3wczesnymi obni\u017ckami cen.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do projektu budowy Portu Polska (tak dzi\u015b brzmi oficjaln nazwa Centralnego Portu Komunikacyjnego), zintegrowanego w\u0119z\u0142a przesiadkowego \u0142\u0105cz\u0105cego transport lotniczy z now\u0105 sieci\u0105 linii kolejowych. Ramy prawno-instytucjonalne dla tego megaprojektu zosta\u0142y ugruntowane na mocy specustawy z 2018 roku, przyj\u0119tej z inicjatywy rz\u0105du Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Obecna administracja pa\u0144stwowa, kt\u00f3ra przej\u0119\u0142a nadz\u00f3r nad sp\u00f3\u0142k\u0105 skarbu pa\u0144stwa, podj\u0119\u0142a dzia\u0142ania polegaj\u0105ce na rewizji pierwotnych za\u0142o\u017ce\u0144 projektowych. Decyzje te t\u0142umaczono wynikami przeprowadzonych audyt\u00f3w, wskazuj\u0105c na konieczno\u015b\u0107 urealnienia kosztorys\u00f3w oraz zmian\u0119 za\u0142o\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych masowych wyw\u0142aszcze\u0144 z grunt\u00f3w prywatnych. Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwo\u015bci interpretuj\u0105 te procesy weryfikacyjne jako celowe zamro\u017cenie inwestycji na rzecz zachodnich s\u0105siad\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W odniesieniu do harmonogramu realizacji, w ci\u0105gu o\u015bmiu lat rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci (2015\u20132023) powo\u0142ano pa\u0144stwow\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 celow\u0105, opracowano koncepcj\u0119 architektoniczn\u0105 terminala, wytyczono planowany przebieg szprych kolejowych, rozpocz\u0119to wykup ziemi w ramach Programu Dobrowolnych Naby\u0107 oraz zainicjowano wst\u0119pne prace geologiczne i rozbi\u00f3rkowe na wyznaczonym terenie. Faza w\u0142a\u015bciwej budowy infrastruktury lotniskowej nie zosta\u0142a w tym czasie rozpocz\u0119ta. Z kolei obecny rz\u0105d, w ci\u0105gu niespe\u0142na 2,5 roku sprawowania w\u0142adzy (od grudnia 2023 roku), sfinalizowa\u0142 procesy audytowe, zrezygnowa\u0142 z promienistego uk\u0142adu tor\u00f3w na rzecz priorytetyzacji szybkiej kolei (tzw. projekt \u201eY\u201d), dostosowa\u0142 planowan\u0105 przepustowo\u015b\u0107 lotniska do zweryfikowanych prognoz rynkowych oraz przesun\u0105\u0142 oficjaln\u0105 dat\u0119 oddania portu do u\u017cytku na 2032 rok, kontynuuj\u0105c jednocze\u015bnie proces pozyskiwania decyzji lokalizacyjnych i budowlanych.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do koncepcji budowy nowego, g\u0142\u0119bokowodnego w\u0119z\u0142a morskiego nad Morzem Ba\u0142tyckim, po\u0142\u0105czonego z budow\u0105 elektrowni j\u0105drowej. Projekt o nazwie Port Haller nie jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem posiadaj\u0105cym ramy instytucjonalne, lecz autorsk\u0105 koncepcj\u0105 polityczn\u0105 Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Pomys\u0142 ten zosta\u0142 oficjalnie zaprezentowany opinii publicznej w styczniu 2026 roku, a wi\u0119c w momencie, gdy ugrupowanie to od ponad dw\u00f3ch lat znajdowa\u0142o si\u0119 w opozycji. Krytyka ze strony Przemys\u0142awa Czarnka dotyczy w istocie braku zaanga\u017cowania obecnej administracji rz\u0105dowej w realizacj\u0119 postulatu infrastrukturalnego zg\u0142oszonego przez politycznych oponent\u00f3w w ramach bie\u017c\u0105cej kampanii.<\/p>\n\n\n\n
W odniesieniu do ram czasowych i formalnych tej inicjatywy, w trakcie o\u015bmiu lat sprawowania w\u0142adzy przez Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107 (2015\u20132023) projekt Portu Haller nie by\u0142 przedmiotem prac legislacyjnych rz\u0105du, nie zosta\u0142 wpisany do wieloletnich plan\u00f3w finansowych pa\u0144stwa, nie powo\u0142ano dla niego pa\u0144stwowej sp\u00f3\u0142ki celowej ani nie zabezpieczono na ten cel grunt\u00f3w. Inicjatywa ta zaistnia\u0142a w przestrzeni publicznej dopiero po utracie w\u0142adzy przez to ugrupowanie, jako element prezentowanej wizji rozwoju kraju. Obecny gabinet nie podejmuje prac nad tym opozycyjnym postulatem, koncentruj\u0105c dzia\u0142ania Ministerstwa Infrastruktury na rozbudowie i modernizacji funkcjonuj\u0105cych ju\u017c port\u00f3w morskich (m.in. w Gda\u0144sku, Gdyni i \u015awinouj\u015bciu).<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do trwaj\u0105cego procesu restrukturyzacji tak zwanej sieci szpitali oraz nowych kryteri\u00f3w kwalifikacji oddzia\u0142\u00f3w ginekologiczno-po\u0142o\u017cniczych do finansowania ze \u015brodk\u00f3w Narodowego Funduszu Zdrowia. G\u0142\u00f3wnym mechanizmem warunkuj\u0105cym utrzymanie danego oddzia\u0142u w systemie rycza\u0142towym jest wym\u00f3g przyj\u0119cia minimum 400 porod\u00f3w rocznie. Koncepcja, prace analityczne oraz wytyczne uzale\u017cniaj\u0105ce istnienie lokalnych porod\u00f3wek od tego konkretnego progu ilo\u015bciowego by\u0142y przygotowywane, forsowane i oficjalnie prezentowane przez Ministerstwo Zdrowia pod kierownictwem Adama Niedzielskiego w okresie rz\u0105d\u00f3w Zjednoczonej Prawicy. Obecne kierownictwo resortu zdrowia wdra\u017ca reform\u0119 sieci szpitali w oparciu o wypracowane w tamtym okresie ramy analityczne i demograficzne.<\/p>\n\n\n\n
W fazie opracowywania tego kryterium przez poprzedni rz\u0105d, przedstawiciele \u00f3wczesnego Ministerstwa Zdrowia uzasadniali konieczno\u015b\u0107 zamykania mniejszych oddzia\u0142\u00f3w twardymi wzgl\u0119dami medycznymi oraz bezpiecze\u0144stwem pacjentek. Resort argumentowa\u0142 oficjalnie, \u017ce plac\u00f3wki przyjmuj\u0105ce poni\u017cej 400 porod\u00f3w rocznie (czyli \u015brednio niewiele ponad jeden por\u00f3d dziennie) borykaj\u0105 si\u0119 z permanentnym deficytem lekarzy anestezjolog\u00f3w, przez co nie s\u0105 w stanie zapewni\u0107 rodz\u0105cym ca\u0142odobowego wsparcia w przypadku nag\u0142ych powik\u0142a\u0144, a personel medyczny w takich warunkach traci niezb\u0119dn\u0105 praktyk\u0119 zawodow\u0105. Obecnie, fizyczne wdra\u017canie tego samego kryterium bezpiecze\u0144stwa i wynikaj\u0105ce z niego konsolidacje oddzia\u0142\u00f3w s\u0105 okre\u015blane przez \u015brodowisko polityczne tw\u00f3rc\u00f3w tych za\u0142o\u017ce\u0144 mianem celowego pozbawiania obywateli opieki zdrowotnej.<\/p>\n\n\n\n
Zarzut ten odnosi si\u0119 do zaprezentowanego przez Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) projektu ustawy o statusie osoby najbli\u017cszej. Dokument ten powsta\u0142 jako zachowawcza alternatywa i odpowied\u017a na forsowany przez przedstawicieli Lewicy rz\u0105dowy projekt ustawy o rejestrowanych zwi\u0105zkach partnerskich. Rozwi\u0105zanie zaproponowane przez PSL zak\u0142ada mo\u017cliwo\u015b\u0107 zawarcia umowy cywilnoprawnej przed notariuszem, bez udzia\u0142u kierownika Urz\u0119du Stanu Cywilnego i bez ceremonii o charakterze pa\u0144stwowym. Celem projektu jest uregulowanie praktycznych aspekt\u00f3w \u017cycia codziennego os\u00f3b pozostaj\u0105cych w nieformalnych relacjach, w tym zagwarantowanie prawa do uzyskiwania informacji medycznej, u\u0142atwie\u0144 w prawie spadkowym oraz uproszcze\u0144 w sprawach podatkowych, przy jednoczesnym \u015bcis\u0142ym zachowaniu konstytucyjnej definicji ma\u0142\u017ce\u0144stwa jako zwi\u0105zku kobiety i m\u0119\u017cczyzny.<\/p>\n\n\n\n
Przedstawiciele Prawa i Sprawiedliwo\u015bci interpretuj\u0105 ten kompromisowy projekt jako ukryte wdra\u017canie postulat\u00f3w \u015brodowisk LGBT i uderzenie w tradycyjny model rodziny. W zestawieniu z retoryk\u0105 o “projektach ma\u0142\u017ce\u0144stw homoseksualnych”, twarde uwarunkowania demograficzne wskazuj\u0105 na inn\u0105 struktur\u0119 docelow\u0105 tych przepis\u00f3w. Zgodnie z badaniami socjologicznymi oraz szacunkami demograficznymi dotycz\u0105cymi skali zjawiska kohabitacji w Polsce, pary jednop\u0142ciowe stanowi\u0105 mniejszo\u015b\u0107 os\u00f3b \u017cyj\u0105cych w sta\u0142ych zwi\u0105zkach nieformalnych. Ponad 90 procent potencjalnych beneficjent\u00f3w tego rodzaju regulacji prawno-spadkowych to pary heteroseksualne, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych przyczyn nie decyduj\u0105 si\u0119 na zawarcie sformalizowanego zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego, a podlegaj\u0105 wykluczeniu z dost\u0119pu do informacji medycznej czy dziedziczenia na zasadach og\u00f3lnych.<\/p>\n\n\n\n
👩❤️👨 Pary heteroseksualne
550 tys. – 900 tys.<\/p>\n\n\n\n
par \u017cyj\u0105cych w kohabitacji<\/p>\n\n\n\n
Dane opieraj\u0105 si\u0119 na oficjalnych wynikach Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 roku oraz najnowszych analizach GUS, kt\u00f3re wskazuj\u0105 na dynamiczny wzrost liczby takich zwi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
👩❤️👩 \/ 👨❤️👨 Zwi\u0105zki jednop\u0142ciowe
50 tys. – 100 tys.<\/p>\n\n\n\n
par<\/p>\n\n\n\n
W Polsce nie prowadzi si\u0119 oficjalnych statystyk. Dane opieraj\u0105 si\u0119 na badaniach spo\u0142ecznych i szacunkach organizacji pozarz\u0105dowych, takich jak Kampania Przeciw Homofobii.<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107: to liczby potencjalnych beneficjent\u00f3w. To, ile par ostatecznie zdecyduje si\u0119 na zawarcie notarialnej umowy o wsp\u00f3lnym po\u017cyciu, b\u0119dzie zale\u017ca\u0142o od ich indywidualnych decyzji i ostatecznego kszta\u0142tu ustawy.<\/p>\n\n\n\n
Bilans odpowiedzialno\u015bci legislacyjnej
Zestawienie pi\u0119tnastu g\u0142\u00f3wnych osi krytyki sformu\u0142owanych podczas wyst\u0105pienia Przemys\u0142awa Czarnka z faktami historycznymi pokaza\u0142o, \u017ce ponad 50% (8 z 15) zarzut\u00f3w sformu\u0142owanych wobec rz\u0105du Koalicji 15 Pa\u017adziernika dotyczy w rzeczywisto\u015bci administrowania, audytowania b\u0105d\u017a egzekwowania prawa i inwestycji wprowadzonych w \u017cycie przez Zjednoczon\u0105 Prawic\u0119, a wi\u0119c w praktyce przez Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: PolskieRadio24.pl\/Micha\u0142 Tomaszkiewicz<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0105d to wiemy? Jak to ustalili\u015bmy?
Nasze zestawienie opiera si\u0119 na twardych danych historycznych, kalendarium legislacyjnym oraz archiwach pa\u0144stwowych i medialnych. Weryfikacji 15 zarzut\u00f3w Przemys\u0142awa Czarnka dokonali\u015bmy, badaj\u0105c procesy decyzyjne z lat 2012\u20132026, w oparciu o nast\u0119puj\u0105ce kategorie \u017ar\u00f3de\u0142:<\/p>\n\n\n\n
Dokumentacja rz\u0105dowa i akty prawne (Gov.pl i Sejm RP): Weryfikacja autorstwa kluczowych ustaw opiera\u0142a si\u0119 na oficjalnych komunikatach Kancelarii Prezesa Rady Ministr\u00f3w (m.in. archiwum z grudnia 2020 r. potwierdzaj\u0105ce zgod\u0119 na mechanizm warunkowo\u015bci i unijny bud\u017cet). Oparli\u015bmy si\u0119 tak\u017ce na dziennikach ustaw i stronach Ministerstwa Finans\u00f3w oraz Krajowej Administracji Skarbowej (daty uchwalenia i odraczania obligatoryjnego KSeF). Korzystali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c z bazy interpelacji poselskich na stronach Sejmu (weryfikacja statusu jednostek wojskowych na wschodzie Polski) oraz z dokumentacji Pe\u0142nomocnika Rz\u0105du do Spraw R\u00f3wno\u015bci w sprawie statusu osoby najbli\u017cszej.<\/p>\n\n\n\n
Niezale\u017cne portale fact-checkingowe: Do analizy skomplikowanych mechanizm\u00f3w unijnych wykorzystali\u015bmy raporty i weryfikacje wypowiedzi przygotowane przez serwis Demagog (m.in. szczeg\u00f3\u0142owe analizy dotycz\u0105ce stanowiska rz\u0105du PiS wobec polityki klimatycznej UE oraz raporty rozk\u0142adaj\u0105ce na czynniki pierwsze fundusz zbrojeniowy SAFE) a tak\u017ce portalu OKO.press.<\/p>\n\n\n\n
Archiwa Polskiej Agencji Prasowej i wiod\u0105cych medi\u00f3w: Ewolucj\u0119 stanowisk polityk\u00f3w (od dawnego poparcia do obecnej krytyki) prze\u015bledzili\u015bmy m.in. w archiwach Polskiego Radia 24 (deklaracje M. Morawieckiego o pakiecie Fit for 55), Polskiej Agencji Prasowej (za\u0142o\u017cenia statusu osoby najbli\u017cszej) , a tak\u017ce na portalach takich jak RMF24, Onet, Interia i Radio Krak\u00f3w, gdzie archiwizowane s\u0105 autoryzowane wypowiedzi polityk\u00f3w, m.in. komisarza Janusza Wojciechowskiego chwal\u0105cego Zielony \u0141ad czy pos\u0142\u00f3w PSL broni\u0105cych swoich projekt\u00f3w ustaw.<\/p>\n\n\n\n
Bran\u017cowe portale prawnicze i medyczne: Aby zrozumie\u0107 ramy instytucjonalne podnoszonych problem\u00f3w, si\u0119gn\u0119li\u015bmy do specjalistycznych analiz. Kwesti\u0119 wytycznych dla zamykanych porod\u00f3wek i sztywnego wymogu 400 porod\u00f3w rocznie weryfikowali\u015bmy w oparciu o teksty prawne serwisu Infor.pl oraz dane Medonetu. Architektur\u0119 prawa podatkowego weryfikowali\u015bmy w opracowaniach kancelarii prawnych i doradczych, takich jak Dentons czy Crido. Z kolei zawi\u0142o\u015bci rynku energetycznego (EU ETS i odchodzenie od w\u0119gla) konfrontowali\u015bmy z danymi portalu Wysokie Napi\u0119cie i Instytutu Ochrony \u015arodowiska. Specyfikacj\u0119 programu zbrojeniowego i zakup\u00f3w sprz\u0119tu badali\u015bmy w oparciu o dane portalu Polska Zbrojna.<\/p>\n\n\n\n
Przem\u00f3wienie Czarnka: Bezpo\u015bredni\u0105 osi\u0105 naszej weryfikacji by\u0142o pe\u0142ne wyst\u0105pienie Przemys\u0142awa Czarnka wyg\u0142oszone na wiecu w hali “Soko\u0142a” w Krakowie, co pozwoli\u0142o nam odnosi\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do faktycznie wypowiedzianych s\u0142\u00f3w i postawionych zarzut\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Najwa\u017cniejsze informacje w skr\u00f3cie:Czarnek kandydatem na premiera: Przemys\u0142aw Czarnek w swoim pierwszym przem\u00f3wieniu w tej roli sformu\u0142owa\u0142 15 g\u0142\u00f3wnych zarzut\u00f3w wobec rz\u0105du Donalda Tuska, oskar\u017caj\u0105c go o niszczenie gospodarki i dzia\u0142anie na szkod\u0119 Polski. 8 z 15 zarzut\u00f3w uderza w PiS: Szczeg\u00f3\u0142owa analiza akt\u00f3w prawnych wykaza\u0142a, \u017ce za wi\u0119kszo\u015b\u0107 krytykowanych zjawisk (m.in. Zielony \u0141ad, KSeF, … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18563","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18563","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18563"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18563\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18564,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18563\/revisions\/18564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18563"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18563"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18563"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}