Najwa\u017cniejsze informacje w skr\u00f3cie:<\/p>\n\n\n\n
Prezydencka alternatywa pod lup\u0105: G\u0142owa pa\u0144stwa przedstawi\u0142a projekt Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, kt\u00f3ry w za\u0142o\u017ceniu ma sfinansowa\u0107 zbrojenia z zysk\u00f3w NBP, zast\u0119puj\u0105c unijny program po\u017cyczkowy SAFE.<\/p>\n\n\n\n
Zysk z NBP czy ukryty d\u0142ug: Cho\u0107 projekt obiecuje \u201e0% koszt\u00f3w\u201d, w przypadku braku zysk\u00f3w banku centralnego ustawa automatycznie zmusza pa\u0144stwowy bank BGK do zaci\u0105gania d\u0142ugu na rynkach.
Brutalne zderzenie z faktami: Symulacja historyczna udowadnia, \u017ce a\u017c 94% ze 185 miliard\u00f3w z\u0142otych musia\u0142oby pochodzi\u0107 z po\u017cyczek, czyni\u0105c ten wariant o blisko 3,8 miliarda z\u0142otych rocznie dro\u017cszym od unijnego.<\/p>\n\n\n\n
Miliardy poza kontrol\u0105 Sejmu: Zaproponowany wehiku\u0142 wyprowadza zad\u0142u\u017canie pa\u0144stwa i op\u0142acanie wielomilionowych prowizji bankowych poza parlament, a szukanie zysk\u00f3w na si\u0142\u0119 grozi wyprzeda\u017c\u0105 narodowych rezerw z\u0142ota.<\/p>\n\n\n\n
Polski SAFE 0%. Mechanizmy zapisane w projekcie ustawy<\/p>\n\n\n\n
Nowy fundusz zbrojeniowy ma wed\u0142ug prezydenckiego projektu ustawy zosta\u0107 umiejscowiony w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), a jego g\u0142\u00f3wnym dysponentem b\u0119dzie Minister Obrony Narodowej (art. 2 ust. 1 i 4 projektu ustawy). Zgodnie z za\u0142o\u017ceniami, podstawowym \u017ar\u00f3d\u0142em pieni\u0119dzy na inwestycje obronne maj\u0105 by\u0107 wp\u0142aty z rocznego zysku Narodowego Banku Polskiego (art. 3 ust. 1 pkt 1). W tym celu projekt zak\u0142ada zmian\u0119 dotychczasowych przepis\u00f3w, tak aby \u015brodki te trafia\u0142y bezpo\u015brednio na rachunek funduszu przy BGK, omijaj\u0105c tradycyjn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 wp\u0142aty do bud\u017cetu pa\u0144stwa (art. 20).<\/p>\n\n\n\n
Tw\u00f3rcy projektu przewidzieli r\u00f3wnie\u017c procedur\u0119 na wypadek, gdyby wp\u0142ata z banku centralnego okaza\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca do pokrycia zaplanowanych wydatk\u00f3w. W takiej sytuacji uruchamiany jest mechanizm po\u017cyczkowy. BGK ma obowi\u0105zek udzieli\u0107 funduszowi po\u017cyczki wyr\u00f3wnuj\u0105cej brakuj\u0105c\u0105 kwot\u0119 (art. 136a ust. 4). Zobowi\u0105zanie to z mocy prawa zostaje w ca\u0142o\u015bci obj\u0119te gwarancj\u0105 Skarbu Pa\u0144stwa (art. 136a ust. 5). Zaci\u0105gni\u0119ty w ten spos\u00f3b d\u0142ug ma by\u0107 sp\u0142acany z przysz\u0142ych zysk\u00f3w banku centralnego w kolejnych latach bud\u017cetowych (art. 136a ust. 7).<\/p>\n\n\n\n
Przeczytaj sam (PDF): Prezydencki projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych<\/p>\n\n\n\n
Projekt wprowadza tak\u017ce zmiany w sposobie planowania wydatk\u00f3w na wojsko. Powo\u0142any zostaje Wieloletni Program Inwestycji Obronnych, kt\u00f3rego horyzont czasowy obejmuje minimum trzy lata (art. 136a ust. 1). Pieni\u0105dze przeznaczone na zadania w ramach tego programu nie wygasaj\u0105 wraz z ko\u0144cem roku bud\u017cetowego, co ma pozwala\u0107 na p\u0142ynniejsze finansowanie wieloletnich kontrakt\u00f3w zbrojeniowych bez ryzyka utraty \u015brodk\u00f3w (art. 136a ust. 8). Uzupe\u0142nieniem tej struktury jest obowi\u0105zkowa os\u0142ona antykorupcyjna i kontrwywiadowcza nad procesem wydatkowania \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 wsp\u00f3lnie realizowa\u0107 Agencja Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, S\u0142u\u017cba Kontrwywiadu Wojskowego oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne (art. 14).<\/p>\n\n\n\n
Jak skutki ten mechanizm przyni\u00f3s\u0142by w rzeczywisto\u015bci? Przeprowadzili\u015bmy symulacj\u0119 dzia\u0142ania Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych w ostatnich 5 latach, u\u017cywaj\u0105c raport\u00f3w historycznych o wynikach NBP i wprowadzaj\u0105c do modelu rzeczywiste zyski i straty banku centralnego. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zyski NBP sfinansowa\u0142yby zaledwie oko\u0142o 5% ca\u0142ej inwestycji.<\/p>\n\n\n\n
Teoria kontra praktyka. Symulacja \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania
Pomys\u0142 prezydenta i NBP zak\u0142ada pozyskanie 185 miliard\u00f3w z\u0142otych w pi\u0119cioletnim horyzoncie czasowym (takim samym, jak unijny program SAFE), co oznacza u\u015brednione zapotrzebowanie na poziomie 37 miliard\u00f3w z\u0142otych rocznie. Do weryfikacji dzia\u0142ania ustawy u\u017cyto rzeczywistych wynik\u00f3w Narodowego Banku Polskiego z ostatnich pi\u0119ciu lat, nak\u0142adaj\u0105c na nie zaprojektowane w ustawie zasady finansowania.<\/p>\n\n\n\n
W pierwszym roku symulacji, odpowiadaj\u0105cym wynikom z 2021 roku, bank centralny wypracowa\u0142 zysk w wysoko\u015bci 10,97 miliarda z\u0142otych. Zgodnie z przepisami, prze\u0142o\u017cy\u0142oby si\u0119 to na wp\u0142at\u0119 do funduszu rz\u0119du 10,4 miliarda z\u0142otych. Poniewa\u017c roczne zapotrzebowanie wynosi 37 miliard\u00f3w z\u0142otych, uruchamia si\u0119 przewidziany w projekcie mechanizm po\u017cyczkowy. Ustawa zobowi\u0105zuje Bank Gospodarstwa Krajowego do pokrycia r\u00f3\u017cnicy, co oznacza konieczno\u015b\u0107 wyemitowania d\u0142ugu na kwot\u0119 26,6 miliarda z\u0142otych (art. 136a ust. 4).<\/p>\n\n\n\n
To by\u0142by pierwszy i jedyny raz, gdy NBP “dok\u0142ada\u0142 si\u0119” do finansowania zakup\u00f3w obronnych. We wszystkich pozosta\u0142ych latach bank centralny raportowa\u0142 straty. W 2022 roku by\u0142o to 16,9 mld z\u0142, w 2023 roku 20,8 mld z\u0142, a w 2024 roku 13,8 mld z\u0142. Oficjalnych danych dotycz\u0105cych roku 2025 jeszcze nie ma, ale przed pokazaniem koncepcji polskiego SAFE 0% prezes NBP Adam Glapi\u0144ski dawa\u0142 do zrozumienia, \u017ce zmiany w bilansie banku centralnego nie by\u0142o, a skumulowana strata z tych lat mo\u017ce si\u0119gn\u0105\u0107 100 mld z\u0142. Oznacza\u0142oby to, \u017ce NBP 2025 rok sko\u0144czy\u0142y ze strat\u0105 oko\u0142o 50 mld z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Przez te 4 lata Bank Gospodarstwa Krajowego musia\u0142by pokrywa\u0107 zapotrzebowanie na \u015brodki inwestycyjne w ca\u0142o\u015bci z emisji obligacji (art. 136a ust. 4), po\u017cyczaj\u0105c co roku po 37 mld z\u0142. Z zak\u0142adanej do pozyskania puli 185 miliard\u00f3w z\u0142otych, bezpo\u015brednio z zysku Narodowego Banku Polskiego wp\u0142yn\u0119\u0142oby 10,4 miliarda z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n
Pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 kapita\u0142u, czyli 174,6 miliarda z\u0142otych, zosta\u0142aby pozyskana poprzez po\u017cyczki zaci\u0105gni\u0119te na rynkach przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Oznacza to, \u017ce w analizowanym okresie ponad 94% \u015brodk\u00f3w przeznaczonych na fundusz obronny stanowi\u0142by d\u0142ug wygenerowany w oparciu o zautomatyzowany mechanizm ustawowy.<\/p>\n\n\n\n
Rok
obrotowy
Wynik finansowy
(w mld PLN)
Wp\u0142yw na finanse publiczne
(wp\u0142ata do bud\u017cetu)
Zjawiska determinuj\u0105ce wynik bilansowy
2021<\/p>\n\n\n\n
Do cel\u00f3w przyj\u0119li\u015bmy istotne uproszczenie, opieraj\u0105c si\u0119 na obecnych, ustabilizowanych kosztach pozyskania d\u0142ugu. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce w badanym okresie pi\u0119ciu lat rentowno\u015b\u0107 obligacji podlega\u0142a du\u017cym wahaniom. W szczycie inflacji, kt\u00f3ry przypad\u0142 na drug\u0105 po\u0142ow\u0119 2022 roku, rentowno\u015b\u0107 polskich dziesi\u0119cioletnich obligacji skarbowych przekracza\u0142a 9%. Instrumenty emitowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego wyceniane by\u0142y w\u00f3wczas jeszcze wy\u017cej, nierzadko zbli\u017caj\u0105c si\u0119 do 10%, z uwagi na doliczan\u0105 przez rynek premi\u0119 za ryzyko. Przyj\u0119cie do dzisiejszych kalkulacji obecnych, ni\u017cszych stawek procentowych z lat spokojniejszych jest wi\u0119c za\u0142o\u017ceniem optymistycznym i dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 projektu krajowego.<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z rynkowymi szacunkami przedstawionymi w dokumencie uzasadniaj\u0105cym ustaw\u0119, unijna po\u017cyczka w ramach programu SAFE jest oprocentowana na poziomie oko\u0142o 3,17%. Taka stawka wynika z faktu, \u017ce Unia Europejska emituje wsp\u00f3lny d\u0142ug, dysponuj\u0105c najwy\u017cszymi ocenami wiarygodno\u015bci kredytowej. Przy takich parametrach roczny koszt odsetkowy w okresie karencji wynosi\u0142by oko\u0142o 5,96 miliarda z\u0142otych. Skumulowany koszt odsetkowy dla ca\u0142ego 45-letniego okresu finansowania jest szacowany przez analityk\u00f3w na oko\u0142o 180 miliard\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n
Z przeprowadzonej wcze\u015bniej symulacji historycznej wynika, \u017ce w przypadku braku zysk\u00f3w w banku centralnym, Bank Gospodarstwa Krajowego musia\u0142by po\u017cyczy\u0107 174,6 miliarda z\u0142otych (art. 136a ust. 4). Oprocentowanie bazowe krajowych obligacji dziesi\u0119cioletnich wynosi obecnie nieco powy\u017cej 5%. Obligacje BGK nie s\u0105 jednak bezpo\u015brednim d\u0142ugiem Skarbu Pa\u0144stwa. Z tego powodu inwestorzy instytucjonalni \u017c\u0105daj\u0105 dodatkowej mar\u017cy, nazywanej spreadem kredytowym, co powoduje, \u017ce bazowe oprocentowanie d\u0142ugu banku wynosi od 5,5 do 5,75%.<\/p>\n\n\n\n
Do kosztu samego pieni\u0105dza nale\u017cy doliczy\u0107 koszty systemowe, wprost wpisane do projektu ustawy. Przepis zawarty w artykule 4 ust\u0119p 1 punkt 4 przyznaje Bankowi Gospodarstwa Krajowego prawo do pobierania wynagrodzenia prowizyjnego z tytu\u0142u obs\u0142ugi funduszu. Pobieranie wielomilionowych prowizji sprawia, \u017ce Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) dla wariantu krajowego jest wy\u017csza od nominalnego oprocentowania obligacji i w uj\u0119ciu realnym zbli\u017ca si\u0119 do poziomu 6%. Tradycyjne finansowanie poprzez bud\u017cet pa\u0144stwa we wsp\u00f3\u0142pracy z NBP nie generuje tego typu op\u0142at prowizyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Zastosowanie wyliczonego RRSO do kwoty d\u0142ugu wygenerowanej w modelu krajowym daje roczny koszt odsetkowy w wysoko\u015bci oko\u0142o 9,78 miliarda z\u0142otych. Oznacza to, \u017ce obs\u0142uga finansowania opisanego w ustawie kosztowa\u0142aby pa\u0144stwo o 3,82 miliarda z\u0142otych rocznie wi\u0119cej ni\u017c w wariancie po\u017cyczki unijnej.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cnica w kosztach rocznych przek\u0142ada si\u0119 bezpo\u015brednio na skumulowany koszt odsetkowy w horyzoncie 45 lat. Roczny koszt obs\u0142ugi wariantu polskiego jest o 64% wy\u017cszy od preferencyjnej po\u017cyczki europejskiej. Ca\u0142kowity koszt odsetkowy obligacji wyemitowanych przez BGK przewy\u017cszy\u0142by znacznie kwot\u0119 180 miliard\u00f3w z\u0142otych szacowan\u0105 dla wariantu unijnego, obci\u0105\u017caj\u0105c finanse publiczne dodatkowymi kosztami id\u0105cymi w dziesi\u0105tki miliard\u00f3w z\u0142otych. \u015arodki te mia\u0142yby by\u0107 sp\u0142acane z zysku NBP, ale gdyby nie uda\u0142o si\u0119 go osi\u0105gn\u0105\u0107, odsetki by\u0142yby sp\u0142acane wprost z bud\u017cetu pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
🎯 Cel kapita\u0142owy: 185 mld z\u0142<\/p>\n\n\n\n
⏳ Horyzont: 45 lat<\/p>\n\n\n\n
⏸️ Karencja: 10 lat<\/p>\n\n\n\n
🇪🇺 Unijny program SAFE
Oprocentowanie \/ RRSO ~3,17%<\/p>\n\n\n\n
Roczny koszt odsetkowy (karencja) ~ 5,96 mld z\u0142<\/p>\n\n\n\n
Tani pieni\u0105dz: Wynika z najwy\u017cszej wiarygodno\u015bci kredytowej (AAA) Unii Europejskiej emituj\u0105cej wsp\u00f3lny d\u0142ug.
Brak prowizji: Mechanizm bezpo\u015bredni, brak wielomilionowych koszt\u00f3w po\u015brednik\u00f3w krajowych.
Skumulowany koszt 45-letni: ~180 mld z\u0142.
🇵🇱 Polski \u201eSAFE 0%\u201d
Realne RRSO ~6,00%<\/p>\n\n\n\n
Roczny koszt odsetkowy (karencja) ~ 9,78 mld z\u0142<\/p>\n\n\n\n
Baza: Obligacje 10-letnie to koszt nieco powy\u017cej 5%.
Spread kredytowy: Rynek dolicza ryzyko dla d\u0142ugu BGK (brak bezpo\u015brednich obligacji Skarbu Pa\u0144stwa), podnosz\u0105c stawk\u0119 do 5,5% – 5,75%.
Prowizje: Ustawowe wynagrodzenie BGK za obs\u0142ug\u0119 funduszu podnosi ostateczne RRSO w okolice 6%.
Krajowy mechanizm kosztuje rocznie wi\u0119cej o: + 3,82 mld z\u0142<\/p>\n\n\n\n
O 64% dro\u017cej ni\u017c w Unii<\/p>\n\n\n\n
W skali 45 lat ca\u0142kowity koszt odsetkowy obligacji BGK przewy\u017cszy\u0142by wariant unijny o dziesi\u0105tki miliard\u00f3w z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0105d w og\u00f3le bior\u0105 si\u0119 zyski i straty banku centralnego?
Narodowy Bank Polski nie prowadzi dzia\u0142alno\u015bci komercyjnej. Wynik finansowy banku centralnego jest w g\u0142\u00f3wnej mierze pochodn\u0105 zarz\u0105dzania rezerwami dewizowymi, r\u00f3\u017cnic kursowych oraz koszt\u00f3w prowadzenia polityki pieni\u0119\u017cnej. Z historycznych danych wynika, \u017ce NBP notuje straty w okresach silnej pozycji polskiej waluty. Umocnienie z\u0142otego powoduje automatyczny spadek ksi\u0119gowej warto\u015bci rezerw walutowych. Dodatkowym czynnikiem obci\u0105\u017caj\u0105cym bilans s\u0105 koszty walki z inflacj\u0105, polegaj\u0105ce mi\u0119dzy innymi na \u015bci\u0105ganiu nadmiaru pieni\u0105dza z rynku poprzez emisj\u0119 bon\u00f3w pieni\u0119\u017cnych, od kt\u00f3rych bank musi p\u0142aci\u0107 odsetki.<\/p>\n\n\n\n
Kolejnym istotnym aspektem s\u0105 obowi\u0105zuj\u0105ce regulacje prawne dotycz\u0105ce samej struktury kapita\u0142owej NBP. W wyniku uwarunkowa\u0144 makroekonomicznych z ostatnich lat, bank centralny skumulowa\u0142 ujemny wynik finansowy szacowany na oko\u0142o 100 miliard\u00f3w z\u0142otych. Zgodnie z powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami (art. 62 ustawy o NBP), wszelkie przysz\u0142e dodatnie wyniki finansowe w pierwszej kolejno\u015bci musz\u0105 by\u0107 przeznaczane na zasilenie funduszu rezerwowego banku w celu pokrycia wcze\u015bniejszych strat. Dopiero po zbilansowaniu tych niedobor\u00f3w mo\u017cliwe jest przekazywanie ewentualnych nadwy\u017cek do bud\u017cetu pa\u0144stwa lub \u2013 jak zak\u0142ada projekt ustawy \u2013 na nowo utworzony fundusz zbrojeniowy.<\/p>\n\n\n\n
Wobec trudno\u015bci z wygenerowaniem bie\u017c\u0105cego zysku operacyjnego, w debacie publicznej oraz analizach eksperckich wskazuje si\u0119 na teoretyczn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 sztucznego wykreowania dodatniego wyniku finansowego poprzez jednorazow\u0105 sprzeda\u017c cz\u0119\u015bci narodowych rezerw z\u0142ota. Zgodnie z raportami analitycznymi oceniaj\u0105cymi projekt, takie rozwi\u0105zanie budzi jednak zastrze\u017cenia z punktu widzenia bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa. Rezerwy kruszcu pe\u0142ni\u0105 funkcj\u0119 ostatecznego zabezpieczenia finansowego na wypadek najpowa\u017cniejszych kryzys\u00f3w lub otwartego konfliktu zbrojnego. Up\u0142ynnienie ich w czasie pokoju w celu sfinansowania bie\u017c\u0105cych zakup\u00f3w sprz\u0119towych uszczupli\u0142oby strategiczne rezerwy pa\u0144stwa w momencie, w kt\u00f3rym sytuacja geopolityczna wymaga ich akumulacji.<\/p>\n\n\n\n
Co je\u015bli NBP ma straty? Po\u017cyczka automatyczna i\u2026 tajna
Przeniesienie ci\u0119\u017caru finansowania zbroje\u0144 do pa\u0144stwowego banku rodzi r\u00f3wnie\u017c konsekwencje w obszarze sprawozdawczo\u015bci i kontroli nad d\u0142ugiem publicznym. Automatyczny mechanizm po\u017cyczkowy w BGK sprawia, \u017ce nowe zobowi\u0105zania finansowe pa\u0144stwa mog\u0105 by\u0107 zaci\u0105gane bez konieczno\u015bci nowelizacji ustawy bud\u017cetowej, a co za tym idzie \u2013 bez bezpo\u015bredniej debaty i zatwierdzenia przez parlament.<\/p>\n\n\n\n
Zastosowanie takiego wehiku\u0142u finansowego wp\u0142ywa tak\u017ce na wska\u017aniki makroekonomiczne. D\u0142ug wyemitowany przez fundusz przy BGK nie powi\u0119ksza krajowego d\u0142ugu publicznego w uj\u0119ciu uregulowanym w polskiej Konstytucji i nie jest obj\u0119ty limitami Stabilizuj\u0105cej Regu\u0142y Wydatkowej (SRW). Nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, \u017ce zobowi\u0105zania te podlegaj\u0105 unijnym zasadom rachunkowo\u015bci. Zgodnie z europejsk\u0105 metodyk\u0105 statystyczn\u0105 (standard ESA2010), zad\u0142u\u017cenie wygenerowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz funduszu celowego i tak zostanie w pe\u0142ni doliczone do og\u00f3lnego d\u0142ugu sektora instytucji rz\u0105dowych i samorz\u0105dowych, za kt\u00f3ry Polska jest rozliczana na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n
📈 Mocny Z\u0142oty Sukces Gospodarczy<\/p>\n\n\n\n
OZNACZA<\/p>\n\n\n\n
📉 Strata NBP Wynik Ksi\u0119gowy<\/p>\n\n\n\n
💪<\/p>\n\n\n\n
Silna gospodarka
Kiedy polska gospodarka ma si\u0119 dobrze, a kapita\u0142 nap\u0142ywa do kraju, polski z\u0142oty (PLN) umacnia si\u0119 na rynkach. W efekcie za dolary i euro p\u0142acimy mniej.<\/p>\n\n\n\n
🏦<\/p>\n\n\n\n
Rezerwy w walutach
Narodowy Bank Polski trzyma swoje pot\u0119\u017cne rezerwy g\u0142\u00f3wnie w obcych walutach (USD, EUR). Stanowi\u0105 one poduszk\u0119 bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
📉<\/p>\n\n\n\n
Matematyka ksi\u0119gowa
Gdy z\u0142oty si\u0119 umacnia, ksi\u0119gowa warto\u015b\u0107 zagranicznych rezerw wyra\u017cona w z\u0142ot\u00f3wkach automatycznie spada. NBP musi zapisa\u0107 to w swoich ksi\u0119gach jako wielomiliardow\u0105 strat\u0119.<\/p>\n\n\n\n
🚫<\/p>\n\n\n\n
Brak wp\u0142aty do bud\u017cetu
Im silniejsza i stabilniejsza jest nasza waluta, z tym wi\u0119kszym prawdopodobie\u0144stwem NBP wyka\u017ce strat\u0119. W efekcie, bank centralny nie mo\u017ce przekaza\u0107 \u017cadnego zysku do bud\u017cetu pa\u0144stwa, co oznacza, \u017ce m.in. zbrojeniowy fundusz 0% nie otrzyma stamt\u0105d ani grosza.<\/p>\n\n\n\n
SAFE czy polski SAFE 0%? Co bardziej op\u0142aca\u0142o si\u0119 w ostatnich 5 latach?
Analiza przepis\u00f3w projektu ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych w zestawieniu z danymi historycznymi wskazuje, \u017ce finansowanie modernizacji armii zyskiem NBP charakteryzuje si\u0119, m\u00f3wi\u0105c ogl\u0119dnie, wysokim stopniem niepewno\u015bci. W przypadku braku tych zysk\u00f3w mechanizm automatycznie przekszta\u0142ca si\u0119 w system finansowania d\u0142u\u017cnego, opartego na obligacjach BGK, kt\u00f3rych koszt obs\u0142ugi przewy\u017csza parametry dost\u0119pnych po\u017cyczek unijnych oraz standardowych obligacji skarbowych, przekszta\u0142caj\u0105c \u201cbezkosztowe 0%\u201d w jak najbardziej realne obci\u0105\u017cenie o RRSO si\u0119gaj\u0105cym 6%.<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o:PolskieRadio24.pl\/Micha\u0142 Tomaszkiewicz<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0105d to wiemy? Jak to policzyli\u015bmy?
Aby zapewni\u0107 pe\u0142n\u0105 przejrzysto\u015b\u0107 i rzetelno\u015b\u0107 naszej analizy, wykorzystali\u015bmy wy\u0142\u0105cznie twarde dane makroekonomiczne, powszechnie obowi\u0105zuj\u0105ce prawo oraz faktyczne zapisy procedowanego dokumentu. Poni\u017cej przedstawiamy zestawienie kluczowych \u017ar\u00f3de\u0142, z kt\u00f3rych pochodz\u0105 wyliczenia i mechanizmy opisane w tek\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
Projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych (PFIO): To g\u0142\u00f3wny dokument bazowy naszej analizy. Z tego aktu prawnego zaczerpn\u0119li\u015bmy informacje o mechanizmach dzia\u0142ania Funduszu, roli Banku Gospodarstwa Krajowego (m.in. art. 2 i art. 136a projektu) oraz o zautomatyzowanym przekierowaniu wp\u0142at z zysku banku centralnego (art. 3 i art. 20 projektu).<\/p>\n\n\n\n
Wyniki finansowe i straty bilansowe NBP: Historyczne i szacunkowe dane o zyskach oraz stratach Narodowego Banku Polskiego za lata 2021-2025, kt\u00f3re pos\u0142u\u017cy\u0142y nam do symulacji, pochodz\u0105 z oficjalnych komunikat\u00f3w oraz danych makroekonomicznych przytaczanych przez portale bran\u017cowe (m.in. Obserwator Finansowy, Interia BIZNES, Subiektywnie o Finansach czy RMF24). St\u0105d r\u00f3wnie\u017c pochodz\u0105 informacje o skumulowanej stracie banku centralnego, mog\u0105cej si\u0119ga\u0107 nawet 100 mld z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Zasady rachunkowo\u015bci banku centralnego: Mechanizmy powstawania strat NBP w zwi\u0105zku z silnym z\u0142otym i walk\u0105 z inflacj\u0105, a tak\u017ce zasady tworzenia funduszu rezerwowego, wynikaj\u0105 wprost z obowi\u0105zuj\u0105cej Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (w tym z dyskutowanego art. 69).<\/p>\n\n\n\n
Koszty d\u0142ugu poza kontrol\u0105 Sejmu i rola BGK: Wiedz\u0119 o mechanizmach zad\u0142u\u017cania pa\u0144stwa poprzez fundusze powierzone Bankowi Gospodarstwa Krajowego, a tak\u017ce o europejskiej metodyce liczenia d\u0142ugu (standard ESA2010), czerpali\u015bmy z analiz oraz ekspertyz Instytutu Finans\u00f3w Publicznych (IFP) oraz wyst\u0105pie\u0144 pokontrolnych Najwy\u017cszej Izby Kontroli (NIK). Z tych samych \u017ar\u00f3de\u0142 pochodz\u0105 informacje o naruszaniu konstytucyjnej zasady jedno\u015bci materialnej bud\u017cetu (art. 219 Konstytucji RP).<\/p>\n\n\n\n
Ryzyko wyprzeda\u017cy rezerw z\u0142ota: Informacje o teoretycznych koncepcjach nag\u0142ego up\u0142ynniania pa\u0144stwowych rezerw z\u0142ota w celu ratowania funduszu zbrojeniowego opieraj\u0105 si\u0119 na analizach rynkowych oraz ostrze\u017ceniach ekspert\u00f3w i by\u0142ych prezes\u00f3w banku centralnego, przytaczanych m.in. przez serwis Business Insider.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Najwa\u017cniejsze informacje w skr\u00f3cie: Prezydencka alternatywa pod lup\u0105: G\u0142owa pa\u0144stwa przedstawi\u0142a projekt Polskiego Funduszu Inwestycji Obronnych, kt\u00f3ry w za\u0142o\u017ceniu ma sfinansowa\u0107 zbrojenia z zysk\u00f3w NBP, zast\u0119puj\u0105c unijny program po\u017cyczkowy SAFE. Zysk z NBP czy ukryty d\u0142ug: Cho\u0107 projekt obiecuje \u201e0% koszt\u00f3w\u201d, w przypadku braku zysk\u00f3w banku centralnego ustawa automatycznie zmusza pa\u0144stwowy bank BGK do zaci\u0105gania … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18859","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18859","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18859"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18859\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18860,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18859\/revisions\/18860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18859"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18859"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18859"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}