Nowe dokumenty z archiw\u00f3w kurii wywo\u0142a\u0142y ogromne poruszenie w Ko\u015bciele i opinii publicznej. Po latach tajemnicy badacze uzyskali dost\u0119p do akt dotycz\u0105cych spraw duchownych oskar\u017canych o wykorzystywanie nieletnich. Ujawnione materia\u0142y rzucaj\u0105 nowe \u015bwiat\u0142o na dzia\u0142ania Karola Wojty\u0142y jeszcze z czas\u00f3w, gdy by\u0142 metropolit\u0105 krakowskim. W zwi\u0105zku z odkryciami powo\u0142ano specjaln\u0105 komisj\u0119, kt\u00f3ra ma szczeg\u00f3\u0142owo przeanalizowa\u0107 dokumenty.<\/p>\n\n\n\n
Zanim Karol Wojty\u0142a zosta\u0142 papie\u017cem i przyj\u0105\u0142 imi\u0119 Jana Paw\u0142a II, przez wiele lat pe\u0142ni\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w Ko\u015bciele w Polsce<\/strong>. W latach 1964\u20131978 by\u0142 metropolit\u0105 krakowskim, a wi\u0119c jednym z najwa\u017cniejszych hierarch\u00f3w w kraju. W tym czasie odpowiada\u0142 za funkcjonowanie archidiecezji krakowskiej, nadz\u00f3r nad duchowie\u0144stwem oraz rozpatrywanie spraw dotycz\u0105cych ksi\u0119\u017cy.<\/p>\n\n\n\n W ostatnim czasie badacze uzyskali dost\u0119p do dokument\u00f3w z Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Jak opisuj\u0105 dziennikarze analizuj\u0105cy akta, w\u015br\u00f3d materia\u0142\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 dokumenty dotycz\u0105ce kilku duchownych oskar\u017canych o wykorzystywanie seksualne nieletnich. Chodzi m.in. o sprawy ksi\u0119\u017cy Eugeniusza Surgenta, J\u00f3zefa Loranca oraz Boles\u0142awa Sadusia. Dwaj pierwsi zostali w p\u00f3\u017aniejszych latach prawomocnie skazani za przest\u0119pstwa seksualne wobec dzieci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z dokument\u00f3w wynika, \u017ce kardyna\u0142 Wojty\u0142a podejmowa\u0142 dzia\u0142ania przewidziane w prawie ko\u015bcielnym. W jednym z przypadk\u00f3w w 1969 r. zdecydowa\u0142 o skierowaniu ksi\u0119dza podejrzewanego o pedofili\u0119 na badania psychiatryczne, co \u2013 jak podkre\u015blaj\u0105 dziennikarze \u2013 by\u0142o \u201ejak na tamte czasy niestandardowe\u201d.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie w przestrzeni publicznej pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c oskar\u017cenia dotycz\u0105ce sposobu reagowania na niekt\u00f3re przypadki nadu\u017cy\u0107. W reporta\u017cach i publikacjach wskazywano m.in., \u017ce niekt\u00f3rzy duchowni mieli by\u0107 przenoszeni do innych miejsc lub wysy\u0142ani za granic\u0119, gdy pojawia\u0142y si\u0119 wobec nich zarzuty.<\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie dzia\u0142ania podejmowane przez kardyna\u0142a Wojty\u0142\u0119 w czasie kierowania krakowsk\u0105 archidiecezj\u0105 sta\u0142y si\u0119 dzi\u015b przedmiotem szczeg\u00f3\u0142owych analiz historyk\u00f3w i badaczy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dokumenty dotycz\u0105ce spraw duchownych przez dekady pozostawa\u0142y niedost\u0119pne dla badaczy<\/strong>. Archiwa ko\u015bcielne \u2013 zw\u0142aszcza te dotycz\u0105ce spraw personalnych ksi\u0119\u017cy \u2013 s\u0105 obj\u0119te szczeg\u00f3ln\u0105 ochron\u0105 i zwykle nie s\u0105 otwierane dla opinii publicznej przez wiele lat. W praktyce oznacza\u0142o to, \u017ce materia\u0142y dotycz\u0105ce wydarze\u0144 z lat 60. i 70. by\u0142y dost\u0119pne jedynie dla w\u0105skiego grona os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n Dopiero niedawno Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie zdecydowa\u0142o si\u0119 otworzy\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 swoich zasob\u00f3w dla historyk\u00f3w i dziennikarzy. W lutym badacze uzyskali dost\u0119p do dokument\u00f3w, kt\u00f3re wcze\u015bniej nie by\u0142y analizowane przez media. W\u0142a\u015bnie te akta sta\u0142y si\u0119 podstaw\u0105 nowych publikacji i analiz dotycz\u0105cych dzia\u0142alno\u015bci kardyna\u0142a Karola Wojty\u0142y w okresie, gdy kierowa\u0142 krakowsk\u0105 archidiecezj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Przez lata dost\u0119p do dokument\u00f3w by\u0142 ograniczony m.in. ze wzgl\u0119du na zasady obowi\u0105zuj\u0105ce w archiwach ko\u015bcielnych oraz wra\u017cliwy charakter spraw. Materia\u0142y dotyczy\u0142y bowiem zar\u00f3wno duchownych, jak i os\u00f3b pokrzywdzonych<\/strong>. W wielu przypadkach chodzi\u0142o o dokumenty personalne lub korespondencj\u0119 mi\u0119dzy hierarchami Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Dodatkowo cz\u0119\u015b\u0107 informacji o przypadkach nadu\u017cy\u0107 pojawia\u0142a si\u0119 wcze\u015bniej jedynie w dokumentach pa\u0144stwowych lub materia\u0142ach Instytutu Pami\u0119ci Narodowej. W latach 2022\u20132023 dziennikarze analizowali tak\u017ce akta znajduj\u0105ce si\u0119 w archiwach IPN, aby odtworzy\u0107 przebieg niekt\u00f3rych wydarze\u0144 z okresu PRL.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dopiero po zestawieniu dokument\u00f3w z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 zar\u00f3wno ko\u015bcielnych, jak i pa\u0144stwowych \u2013 mo\u017cliwe sta\u0142o si\u0119 dok\u0142adniejsze zbadanie spraw sprzed kilkudziesi\u0119ciu lat. To w\u0142a\u015bnie ta zmiana w dost\u0119pie do archiw\u00f3w doprowadzi\u0142a do nowych ustale\u0144 i wznowienia dyskusji o odpowiedzialno\u015bci hierarch\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a za reakcje na przest\u0119pstwa seksualne w\u015br\u00f3d duchownych.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z ujawnieniem nowych materia\u0142\u00f3w powo\u0142ano specjaln\u0105 komisj\u0119, kt\u00f3rej zadaniem jest szczeg\u00f3\u0142owa analiza dokument\u00f3w z archiw\u00f3w ko\u015bcielnych<\/strong>. Celem zespo\u0142u ma by\u0107 przede wszystkim ustalenie, jakie decyzje zapada\u0142y w kurii krakowskiej w sprawach ksi\u0119\u017cy oskar\u017canych o przest\u0119pstwa seksualne oraz jakie dzia\u0142ania podejmowa\u0142 w\u00f3wczas kardyna\u0142 Karol Wojty\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Komisja ma bada\u0107 zar\u00f3wno dokumenty personalne duchownych, jak i korespondencj\u0119 mi\u0119dzy hierarchami Ko\u015bcio\u0142a<\/strong>. Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3cono na sprawy kilku ksi\u0119\u017cy, kt\u00f3rych nazwiska pojawiaj\u0105 si\u0119 w archiwach i publikacjach medialnych. Chodzi m.in. o wspomnianych ju\u017c duchownych: Eugeniusza Surgenta, J\u00f3zefa Loranca oraz Boles\u0142awa Sadusia.<\/p>\n\n\n\n Analiza ma dotyczy\u0107 nie tylko samych zarzut\u00f3w wobec duchownych, ale r\u00f3wnie\u017c reakcji w\u0142adz ko\u015bcielnych na pojawiaj\u0105ce si\u0119 informacje o nadu\u017cyciach. Badacze chc\u0105 ustali\u0107, jakie procedury stosowano w tamtym czasie oraz czy by\u0142y one zgodne z \u00f3wczesnym prawem kanonicznym i praktyk\u0105 Ko\u015bcio\u0142a.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym elementem pracy komisji ma by\u0107 tak\u017ce por\u00f3wnanie dokument\u00f3w ko\u015bcielnych z materia\u0142ami znajduj\u0105cymi si\u0119 w archiwach pa\u0144stwowych. W przesz\u0142o\u015bci dziennikarze i historycy analizowali m.in. dokumenty IPN, kt\u00f3re zawiera\u0142y informacje o dzia\u0142alno\u015bci niekt\u00f3rych duchownych i o reakcjach w\u0142adz ko\u015bcielnych na skandale obyczajowe.<\/p>\n\n\n\n Eksperci podkre\u015blaj\u0105, \u017ce dopiero pe\u0142ne zestawienie wszystkich \u017ar\u00f3de\u0142 mo\u017ce pozwoli\u0107 na obiektywn\u0105 ocen\u0119 wydarze\u0144 sprzed kilkudziesi\u0119ciu lat. Dlatego prace komisji mog\u0105 potrwa\u0107 wiele miesi\u0119cy, a nawet lat.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ujawnione dokumenty ponownie o\u017cywi\u0142y debat\u0119 na temat roli Karola Wojty\u0142y w reagowaniu na przypadki nadu\u017cy\u0107 seksualnych w Ko\u015bciele<\/strong>. Cz\u0119\u015b\u0107 publikacji wskazuje, \u017ce jako metropolita krakowski mia\u0142 wiedzie\u0107 o niekt\u00f3rych sprawach dotycz\u0105cych duchownych oskar\u017canych o molestowanie nieletnich.<\/p>\n\n\n\n W reporta\u017cach dziennikarskich pojawia\u0142y si\u0119 relacje os\u00f3b, kt\u00f3re twierdz\u0105, \u017ce informowa\u0142y kardyna\u0142a o przest\u0119pstwach pope\u0142nianych przez ksi\u0119\u017cy w latach 60. i 70. Autorzy materia\u0142\u00f3w podkre\u015blaj\u0105, \u017ce dotarli zar\u00f3wno do \u015bwiadk\u00f3w, jak i do dokument\u00f3w ko\u015bcielnych dotycz\u0105cych tych spraw.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie inne analizy dokument\u00f3w wskazuj\u0105, \u017ce w wielu przypadkach kardyna\u0142 Wojty\u0142a podejmowa\u0142 dzia\u0142ania zgodne z obowi\u0105zuj\u0105cym w\u00f3wczas prawem ko\u015bcielnym. W niekt\u00f3rych sytuacjach kierowa\u0142 podejrzewanych duchownych na badania lub podejmowa\u0142 decyzje administracyjne dotycz\u0105ce ich pos\u0142ugi.<\/p>\n\n\n\n Dyskusj\u0119 dodatkowo podsycaj\u0105 wypowiedzi ekspert\u00f3w i publicyst\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 interpretowa\u0107 wydarzenia z perspektywy reali\u00f3w epoki. Jak zauwa\u017ca\u0142 papie\u017c Franciszek, odnosz\u0105c si\u0119 do tej debaty, \u201ena wszystko nale\u017cy patrze\u0107 z perspektywy czas\u00f3w, w jakich to si\u0119 dzia\u0142o\u201d,<\/strong> a w tamtym okresie w Ko\u015bciele cz\u0119sto starano si\u0119 unika\u0107 publicznych skandali poprzez przenoszenie duchownych lub inne dzia\u0142ania wewn\u0119trzne.<\/p>\n\n\n\n Nowe ustalenia nie ko\u0144cz\u0105 jednak sporu. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 otwarcie archiw\u00f3w i powo\u0142anie komisji sprawi\u0142y, \u017ce dyskusja o roli Jana Paw\u0142a II w tych wydarzeniach powr\u00f3ci\u0142a z now\u0105 si\u0142\u0105.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nowe dokumenty z archiw\u00f3w kurii wywo\u0142a\u0142y ogromne poruszenie w Ko\u015bciele i opinii publicznej. Po latach tajemnicy badacze uzyskali dost\u0119p do akt dotycz\u0105cych spraw duchownych oskar\u017canych o wykorzystywanie nieletnich. Ujawnione materia\u0142y rzucaj\u0105 nowe \u015bwiat\u0142o na dzia\u0142ania Karola Wojty\u0142y jeszcze z czas\u00f3w, gdy by\u0142 metropolit\u0105 krakowskim. W zwi\u0105zku z odkryciami powo\u0142ano specjaln\u0105 komisj\u0119, kt\u00f3ra ma szczeg\u00f3\u0142owo przeanalizowa\u0107 … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-20804","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20804","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20804"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20804\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20805,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20804\/revisions\/20805"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20804"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20804"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20804"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Dlaczego przez lata dokumenty pozostawa\u0142y tajne?<\/h2>\n\n\n\n
Co przeanalizuje specjalna komisja?<\/h2>\n\n\n\n
Nowe informacje ws. Jana Paw\u0142a II<\/h2>\n\n\n\n