Wysoki cholesterol to problem, kt\u00f3ry dotyczy wielu os\u00f3b, a jego przyczyny najcz\u0119\u015bciej s\u0105 zwi\u0105zane ze stylem \u017cycia. Cho\u0107 znaczenie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wiek i genetyka, to w\u0142a\u015bnie codzienne nawyki w najwi\u0119kszym stopniu wp\u0142ywaj\u0105 na poziom cholesterolu we krwi.<\/p>\n\n\n\n
Co wp\u0142ywa na wzrost poziomu cholesterolu?
Trudno w to uwierzy\u0107, ale oko\u0142o 60% Polak\u00f3w ma przekroczone normy cholesterolu. G\u0142\u00f3wnym czynnikiem determinuj\u0105cym jego poziom we krwi jest dieta. Jak podkre\u015bla prof. Maciej Banach, to przede wszystkim to, co jemy, decyduje o st\u0119\u017ceniu cholesterolu. Wyj\u0105tek stanowi\u0105 przypadki zwi\u0105zane z predyspozycjami genetycznymi, takimi jak rodzinna hipercholesterolemia, oraz wiek powy\u017cej 60.-65. roku \u017cycia, kiedy metabolizm cholesterolu naturalnie zwalnia.<\/p>\n\n\n\n
Wysoki cholesterol \u2013 normy i zagro\u017cenia
Zgodnie z zaleceniami z 2019 roku warto\u015b\u0107 LDL, czyli \u201ez\u0142ego\u201d cholesterolu, powy\u017cej 115 mg\/dl u m\u0142odych os\u00f3b bez czynnik\u00f3w ryzyka sercowo-naczyniowego zwi\u0119ksza zagro\u017cenie chorobami uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. Cholesterol ca\u0142kowity powy\u017cej 190 mg\/dl r\u00f3wnie\u017c jest niepokoj\u0105cy, cho\u0107 obecnie rzadziej podkre\u015blany. Nadmiar cholesterolu, zar\u00f3wno produkowanego przez organizm, jak i dostarczanego z diet\u0105, jest wykorzystywany tylko w niezb\u0119dnych procesach, a jego nadwy\u017cka odk\u0142ada si\u0119 i prowadzi do problem\u00f3w zdrowotnych.<\/p>\n\n\n\n
Produkty z czerwonej listy kardiologa
Na szczycie listy produkt\u00f3w, kt\u00f3re znacz\u0105co podnosz\u0105 poziom cholesterolu, znajduj\u0105 si\u0119 czerwone mi\u0119sa, takie jak wo\u0142owina i wieprzowina, oraz mi\u0119sa przetworzone, na przyk\u0142ad szynki, par\u00f3wki czy bekon. R\u00f3wnie istotne s\u0105 produkty bogate w nasycone kwasy t\u0142uszczowe oraz t\u0142uszcze trans, czyli mi\u0119dzy innymi majonez, \u015bmietana, a tak\u017ce jajka.<\/p>\n\n\n\n
\u201eJest wiele bada\u0144 okre\u015blaj\u0105cych, ile jajek mo\u017cna \u00bbbezpiecznie\u00ab spo\u017cywa\u0107, niekt\u00f3re sugeruj\u0105 1\u20132 dziennie, ale wszystkie maj\u0105 du\u017ce ograniczenia\u201d \u2013 m\u00f3wi prof. Banach.<\/p>\n\n\n\n
Specjalista zwraca uwag\u0119, \u017ce zalecenia dotycz\u0105ce spo\u017cycia jajek s\u0105 bardzo og\u00f3lne i nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 innych element\u00f3w diety, a tak\u017ce indywidualnych czynnik\u00f3w zdrowotnych. Dla niekt\u00f3rych os\u00f3b, na przyk\u0142ad chorych na cukrzyc\u0119, spo\u017cywanie jajek mo\u017ce by\u0107 niewskazane, podczas gdy osoby m\u0142ode i zdrowe mog\u0105 zje\u015b\u0107 ich wi\u0119cej. Naukowo trudno jest ustali\u0107 precyzyjne limity, poniewa\u017c wp\u0142yw jednego produktu na cholesterol zale\u017cy od ca\u0142o\u015bciowego sposobu od\u017cywiania i stylu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Jak wybiera\u0107 t\u0142uszcze w diecie?
Warto czyta\u0107 etykiety i wybiera\u0107 produkty zawieraj\u0105ce wi\u0119cej nienasyconych kwas\u00f3w t\u0142uszczowych, kt\u00f3re s\u0105 korzystne dla zdrowia, a unika\u0107 tych bogatych w kwasy nasycone i t\u0142uszcze trans. To prosta zasada, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna stosowa\u0107 na co dzie\u0144, by pozytywnie wp\u0142ywa\u0107 na profil lipidowy.<\/p>\n\n\n\n
Okazjonalne grzeszki nie musz\u0105 szkodzi\u0107
Profesor zwraca uwag\u0119, \u017ce okazjonalne spo\u017cycie czerwonego mi\u0119sa czy jajek z majonezem, na przyk\u0142ad podczas \u015bwi\u0105t lub rodzinnych spotka\u0144, nie powinno mie\u0107 powa\u017cnych konsekwencji. Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy takie niezdrowe nawyki wyst\u0119puj\u0105 cz\u0119\u015bciej ni\u017c sporadycznie. Wielu pacjent\u00f3w jego praktyki lekarskiej t\u0142umaczy si\u0119 przesadnym objadaniem przy okazji \u015bwi\u0105t, ale p\u00f3\u017aniej nie przestrzega zdrowej diety na co dzie\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Jak zneutralizowa\u0107 \u201echolesterolow\u0105 bomb\u0119\u201d?
Po bardzo kalorycznym i t\u0142ustym posi\u0142ku, kt\u00f3ry mo\u017ce dostarczy\u0107 nawet ponad 1000 kcal, spalenie tych nadmiarowych kalorii wymaga\u0142oby przebiegni\u0119cia ponad 10 km. Chocia\u017c aktywno\u015b\u0107 fizyczna nie obni\u017ca bezpo\u015brednio poziomu cholesterolu, to dzi\u0119ki redukcji masy cia\u0142a pozytywnie wp\u0142ywa r\u00f3wnie\u017c na jego st\u0119\u017cenie. Polecane s\u0105 takie formy ruchu jak taniec, jazda na rowerze czy zwyk\u0142y spacer.<\/p>\n\n\n\n
Brak odpowiedniego wysi\u0142ku sprawia, \u017ce kalorie odk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w organizmie, co sprzyja hipercholesterolemii, insulinooporno\u015bci, stanom zapalnym oraz podwy\u017cszeniu ci\u015bnienia t\u0119tniczego krwi.<\/p>\n\n\n\n
obrazek<\/p>\n\n\n\n
Negatywne skutki nadmiaru cholesterolu
Cholesterol w nadmiarze dzia\u0142a jak toksyna. Jego wysoki poziom zwi\u0119ksza ryzyko rozwoju insulinooporno\u015bci, stan\u00f3w zapalnych i cukrzycy. Nadmiar cholesterolu powoduje tak\u017ce uszkodzenia \u015br\u00f3db\u0142onka naczy\u0144, czyli warstwy kom\u00f3rek wy\u015bcie\u0142aj\u0105cych naczynia krwiono\u015bne. W wyniku takich uszkodze\u0144 p\u0142ytki krwi pr\u00f3buj\u0105 dokona\u0107 naprawy, co prowadzi do powstawania blaszek mia\u017cd\u017cycowych. Istotne znaczenie ma tu z\u0142y cholesterol LDL, kt\u00f3ry tworzy tzw. rdze\u0144 lipidowy tych blaszek.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkowo zmiany naczyniowe s\u0105 niewielkie, ale zak\u0142\u00f3caj\u0105 prawid\u0142owy przep\u0142yw krwi, nasilaj\u0105 stan zapalny, a wraz z utrzymuj\u0105cym si\u0119 wysokim poziomem cholesterolu dochodzi do narastania blaszek oraz zw\u0119\u017cenia \u015bwiat\u0142a naczy\u0144. Tworzy to b\u0142\u0119dne ko\u0142o, w kt\u00f3rym stan zapalny i cholesterol wzajemnie si\u0119 pot\u0119guj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Tempo powstawania blaszki mia\u017cd\u017cycowej
Blaszka mia\u017cd\u017cycowa rozwija si\u0119 przez lata. Przy braku dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych mo\u017ce skutkowa\u0107 zawa\u0142em serca, udarem niedokrwiennym m\u00f3zgu lub niedokrwieniem ko\u0144czyn dolnych. U jednej osoby proces ten zajmie pi\u0119\u0107 lat, u innej nawet 15 \u2013 w du\u017cej mierze zale\u017cy to od stylu \u017cycia i indywidualnych predyspozycji. Niestety, obecny tryb \u017cycia sprzyja bardzo wczesnemu powstawaniu tych zmian, cz\u0119sto ju\u017c u os\u00f3b w wieku 20\u201330 lat.<\/p>\n\n\n\n
Regularne badania i profilaktyka
Maj\u0105c to na uwadze, warto regularnie kontrolowa\u0107 poziom cholesterolu, przynajmniej raz w roku lub cz\u0119\u015bciej, je\u015bli istnieje podwy\u017cszone ryzyko. Ignorowanie podwy\u017cszonych warto\u015bci mo\u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie prowadzi\u0107 do powa\u017cnych chor\u00f3b sercowo-naczyniowych.<\/p>\n\n\n\n
Kim jest prof. Maciej Banach?
Prof. dr hab. n. med. Maciej Banach to wybitny kardiolog, hipertensjolog oraz lipidolog. Kieruje Zak\u0142adem Nadci\u015bnienia T\u0119tniczego na Uniwersytecie Medycznym w \u0141odzi oraz O\u015brodkiem Bada\u0144 Serca i Naczy\u0144 na Uniwersytecie Zielonog\u00f3rskim. Jest prorektorem ds. Kolegium Medicum Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Wsp\u00f3\u0142pracuje z Europejskim Towarzystwem Mia\u017cd\u017cycy oraz Mi\u0119dzynarodowym Towarzystwem Mia\u017cd\u017cycowym. Za\u0142o\u017cy\u0142 Polskie Towarzystwo Lipidowe i jest jego przewodnicz\u0105cym. Wyr\u00f3\u017cniony licznymi nagrodami, jest tak\u017ce cz\u0142onkiem Rady do spraw Ochrony Zdrowia powo\u0142anej przez prezydenta Polski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wysoki cholesterol to problem, kt\u00f3ry dotyczy wielu os\u00f3b, a jego przyczyny najcz\u0119\u015bciej s\u0105 zwi\u0105zane ze stylem \u017cycia. Cho\u0107 znaczenie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wiek i genetyka, to w\u0142a\u015bnie codzienne nawyki w najwi\u0119kszym stopniu wp\u0142ywaj\u0105 na poziom cholesterolu we krwi. Co wp\u0142ywa na wzrost poziomu cholesterolu?Trudno w to uwierzy\u0107, ale oko\u0142o 60% Polak\u00f3w ma przekroczone normy cholesterolu. G\u0142\u00f3wnym … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-26262","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26262","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26262"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26262\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26263,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26262\/revisions\/26263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26262"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26262"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26262"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}