\u015awiatowa Organizacja Zdrowia zakwalifikowa\u0142a przetworzone mi\u0119so do czynnik\u00f3w o udowodnionym dzia\u0142aniu rakotw\u00f3rczym, a codzienne spo\u017cywanie zaledwie 50 gram\u00f3w takich produkt\u00f3w podnosi ryzyko raka jelita grubego o 18 procent. W praktyce 50 gram\u00f3w to jedna du\u017ca par\u00f3wka albo dwa plastry boczku. Do przetworzonego mi\u0119sa zalicza si\u0119 produkty poddane obr\u00f3bce poprawiaj\u0105cej smak lub wyd\u0142u\u017caj\u0105cej termin przydatno\u015bci: par\u00f3wki i serdelki, boczek i bekon, kie\u0142basy wraz z kabanosami, w\u0119dliny ze sklepowych p\u00f3\u0142ek, takie jak salami czy szynka konserwowa, a tak\u017ce mi\u0119sne konserwy i pasztety. Kanapka z szynk\u0105, sma\u017cony boczek i par\u00f3wki to dla wielu Polak\u00f3w podstawa szybkiego \u015bniadania.<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0105d bierze si\u0119 zagro\u017cenie
Problemem nie jest samo mi\u0119so, lecz procesy jego przemys\u0142owej obr\u00f3bki. Konserwowanie, w\u0119dzenie oraz dodawanie azotan\u00f3w i azotyn\u00f3w, na etykietach oznaczanych symbolami E249\u2013E252, poprawiaj\u0105 kolor wyrob\u00f3w i chroni\u0105 je przed bakteriami. W kwa\u015bnym \u015brodowisku \u017co\u0142\u0105dka dodatki te wchodz\u0105 w reakcj\u0119 z aminokwasami z bia\u0142ka, a w efekcie powstaj\u0105 nitrozoaminy \u2014 zwi\u0105zki uszkadzaj\u0105ce DNA kom\u00f3rek, co z czasem mo\u017ce sprzyja\u0107 mutacjom nowotworowym.<\/p>\n\n\n\n
Objawy, kt\u00f3rych nie wolno lekcewa\u017cy\u0107
Rak jelita grubego potrafi rozwija\u0107 si\u0119 latami bez wyra\u017anych dolegliwo\u015bci. Z lekarzem gastroenterologiem lub pierwszego kontaktu warto skonsultowa\u0107 si\u0119, gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 powtarzaj\u0105ce si\u0119 symptomy: naprzemienne biegunki i zaparcia bez przyczyny infekcyjnej, przewlek\u0142e wzd\u0119cia i uczucie pe\u0142no\u015bci w podbrzuszu, obecno\u015b\u0107 krwi w kale, niewyja\u015bniony spadek masy cia\u0142a oraz przewlek\u0142e zm\u0119czenie wynikaj\u0105ce cz\u0119sto z anemii, a tak\u017ce uczucie niepe\u0142nego wypr\u00f3\u017cnienia.<\/p>\n\n\n\n
Jak zmieni\u0107 nawyki<\/p>\n\n\n\n
Specjali\u015bci od \u017cywienia i onkologii nie nakazuj\u0105 wyrzucenia wszystkiego z lod\u00f3wki, lecz zalecaj\u0105 stopniowe ograniczanie przetworzonego mi\u0119sa. Je\u015bli si\u0119gasz po w\u0119dlin\u0119 czy par\u00f3wk\u0119, po\u0142\u0105cz j\u0105 ze \u017ar\u00f3d\u0142ami witaminy C i polifenoli \u2014 gar\u015bci\u0105 natki pietruszki, \u015bwie\u017c\u0105 papryk\u0105, pomidorem lub owocem cytrusowym. Te przeciwutleniacze cz\u0119\u015bciowo hamuj\u0105 syntez\u0119 nitrozoamin ju\u017c w \u017co\u0142\u0105dku. Drugim filarem profilaktyki jest b\u0142onnik. Dieta ro\u015blinna wspiera perystaltyk\u0119 i skraca kontakt szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w z b\u0142on\u0105 \u015bluzow\u0105 jelit. Przemys\u0142ow\u0105 szynk\u0119 mo\u017cna zast\u0105pi\u0107 pieczonym w domu schabem lub piersi\u0105 indyka z zio\u0142ami, sma\u017cony boczek \u2014 w\u0119dzonym tofu, sklepowe pasztety \u2014 hummusem z ciecierzycy albo pasztetem z soczewicy, a kabanosy \u2014 gar\u015bci\u0105 orzech\u00f3w w\u0142oskich, migda\u0142\u00f3w czy pestek dyn<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015awiatowa Organizacja Zdrowia zakwalifikowa\u0142a przetworzone mi\u0119so do czynnik\u00f3w o udowodnionym dzia\u0142aniu rakotw\u00f3rczym, a codzienne spo\u017cywanie zaledwie 50 gram\u00f3w takich produkt\u00f3w podnosi ryzyko raka jelita grubego o 18 procent. W praktyce 50 gram\u00f3w to jedna du\u017ca par\u00f3wka albo dwa plastry boczku. Do przetworzonego mi\u0119sa zalicza si\u0119 produkty poddane obr\u00f3bce poprawiaj\u0105cej smak lub wyd\u0142u\u017caj\u0105cej termin przydatno\u015bci: par\u00f3wki … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-26683","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26683","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=26683"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26683\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26684,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/26683\/revisions\/26684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=26683"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=26683"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=26683"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}