Cztery zdania powtarzaj\u0105 si\u0119 niezale\u017cnie od pacjentaLekarze pracuj\u0105cy w onkologii i opiece paliatywnej zgodnie opisuj\u0105, \u017ce rozmowy prowadzone w ostatnich tygodniach \u017cycia sprowadzaj\u0105 si\u0119 zwykle do czterech prostych zda\u0144. Najszerzej opisa\u0142 je ameryka\u0144ski lekarz medycyny paliatywnej Ira Byock, autor ksi\u0105\u017cki \u201eThe Four Things That Matter Most\u201d, kt\u00f3ry przez lata towarzyszy\u0142 chorym w hospicjach i wynotowa\u0142, co pacjenci m\u00f3wi\u0105 bliskim, kiedy zostaje im niewiele czasu.<\/p>\n
Przepraszam. Wybaczam ci. Dzi\u0119kuj\u0119. Kocham ci\u0119.Kolejno\u015b\u0107 bywa r\u00f3\u017cna, tre\u015b\u0107 \u2014 praktycznie zawsze ta sama. Chorzy chc\u0105 naprawi\u0107 konkretn\u0105 relacj\u0119, najcz\u0119\u015bciej z dzieckiem, rodze\u0144stwem albo rodzicem, z kt\u00f3rym nie rozmawiali od lat. Personel hospicj\u00f3w opisuje sytuacje, w kt\u00f3rych pacjent prosi o telefon do kogo\u015b, kto nie pojawia\u0142 si\u0119 w jego \u017cyciu przez dekad\u0119, tylko po to, by wypowiedzie\u0107 jedno z tych zda\u0144.<\/p>\n
O czym chorzy nie m\u00f3wi\u0105R\u00f3wnie wymowne jest to, czego w takich rozmowach brakuje. Lekarze i piel\u0119gniarki hospicyjne podkre\u015blaj\u0105, \u017ce pacjenci u kresu \u017cycia nie wracaj\u0105 do zarobk\u00f3w, awans\u00f3w, kredytu ani sprz\u0119tu, kt\u00f3ry uda\u0142o im si\u0119 kupi\u0107. Nie wspominaj\u0105 o godzinach sp\u0119dzonych w pracy. Australijska piel\u0119gniarka paliatywna Bronnie Ware, kt\u00f3ra przez lata opiekowa\u0142a si\u0119 umieraj\u0105cymi, spisa\u0142a najcz\u0119\u015bciej powtarzane \u017cale swoich podopiecznych \u2014 na pierwszym miejscu znalaz\u0142o si\u0119 to, \u017ce \u017cyli tak, jak oczekiwali tego inni, a nie zgodnie z w\u0142asnymi wyborami. Wysoko na tej li\u015bcie by\u0142 te\u017c \u017cal, \u017ce pracowali za du\u017co.<\/p>\n
Cztery zdania, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej padaj\u0105 przed \u015bmierci\u0105. Onkolodzy s\u0142ysz\u0105 je od lat te sameDlaczego lekarze m\u00f3wi\u0105 o tym g\u0142o\u015bnoOnkolodzy zwracaj\u0105 uwag\u0119 na praktyczny wymiar tych obserwacji. Rodziny cz\u0119sto zwlekaj\u0105 z rozmow\u0105, bo boj\u0105 si\u0119, \u017ce poruszenie tematu \u015bmierci odbierze choremu nadziej\u0119. W praktyce dzieje si\u0119 odwrotnie \u2014 to pacjenci pierwsi pr\u00f3buj\u0105 zamkn\u0105\u0107 niedoko\u0144czone sprawy, a bliscy zmieniaj\u0105 temat, uciekaj\u0105c w zapewnienia o kolejnej terapii i lepszych wynikach bada\u0144.<\/p>\n
Medycy pracuj\u0105cy z chorymi terminalnie radz\u0105, by nie odk\u0142ada\u0107 takiej rozmowy do momentu, w kt\u00f3rym pacjent traci kontakt z otoczeniem. Ostatnie dni bywaj\u0105 nieprzewidywalne: pogorszenie nast\u0119puje w ci\u0105gu kilkunastu godzin, dochodz\u0105 leki przeciwb\u00f3lowe, spl\u0105tanie, senno\u015b\u0107. Okno na wypowiedzenie czterech zda\u0144 zamyka si\u0119 wtedy szybciej, ni\u017c zak\u0142ada rodzina.<\/p>\n
Pracownicy hospicj\u00f3w zaznaczaj\u0105 te\u017c, \u017ce te s\u0142owa dzia\u0142aj\u0105 w obie strony. Ulg\u0119 odczuwa nie tylko chory, ale i osoba, kt\u00f3ra je us\u0142yszy \u2014 najcz\u0119\u015bciej po latach milczenia albo konfliktu, kt\u00f3rego przyczyny nikt ju\u017c nie potrafi dok\u0142adnie odtworzy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cztery zdania powtarzaj\u0105 si\u0119 niezale\u017cnie od pacjentaLekarze pracuj\u0105cy w onkologii i opiece paliatywnej zgodnie opisuj\u0105, \u017ce rozmowy prowadzone w ostatnich tygodniach \u017cycia sprowadzaj\u0105 si\u0119 zwykle do czterech prostych zda\u0144. Najszerzej opisa\u0142 je ameryka\u0144ski lekarz medycyny paliatywnej Ira Byock, autor ksi\u0105\u017cki \u201eThe Four Things That Matter Most\u201d, kt\u00f3ry przez lata towarzyszy\u0142 chorym w hospicjach i wynotowa\u0142, … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-28256","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28256"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/28256\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=28256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dobrezrodla.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=28256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}