Atmosfera wokół Trybunału Konstytucyjnego ponownie się zaostrza. Czworo sędziów wybranych przez Sejm twierdzi, że nie zostało wpuszczonych na spotkanie z delegacją Komisji Monitoringowej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Decyzję miał podjąć prezes TK Bogdan Święczkowski. Sprawa stała się kolejnym etapem konfliktu o legalność i funkcjonowanie Trybunału.
Delegacja Rady Europy przyjechała do Trybunału. Sędziowie zostali przed wejściem
Do zdarzenia doszło podczas wizyty delegacji Komisji Monitoringowej Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego. Jak podał TVN24, na spotkanie próbowali dostać się również sędziowie wybrani przez Sejm w marcu 2026 roku: Anna Korwin-Piotrowska, Marcin Dziurda, Krystian Markiewicz i Maciej Taborowski. Są to osoby, które od tygodni pozostają w sporze z władzami Trybunału dotyczącym możliwości wykonywania obowiązków orzeczniczych.
Według relacji opisanych przez TVN24, sędziowie nie zostali wpuszczeni na spotkanie z przedstawicielami Rady Europy. Decyzję miał podjąć prezes TK Bogdan Święczkowski. Samo spotkanie miało dotyczyć sytuacji praworządności i funkcjonowania instytucji państwowych w Polsce, w tym kondycji Trybunału Konstytucyjnego. Sprawa szybko wywołała polityczne i prawne komentarze, ponieważ konflikt wokół TK trwa od wielu miesięcy i obejmuje zarówno kwestię ślubowania nowych sędziów, jak i ich dopuszczenia do orzekania.
Pan prezes nie wyraził zgody, żebyśmy się na terenie budynku spotkali z tą delegacją. Wyraził tylko zgodę, żeby nasi koleżanka i kolega, pani sędzia Bentkowska i pan sędzia Szostek, się spotkali na terytorium (…) Trybunału Konstytucyjnego – mówił Taborowski na konferencji prasowej przed budynkiem trybunału.
W ostatnich tygodniach napięcie wokół Trybunału dodatkowo wzrosło po decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o zastosowaniu środka zabezpieczającego w sprawie niedopuszczanych sędziów. ETPCz wskazał wtedy na konieczność „powstrzymania się od utrudniania objęcia i wykonywania obowiązków przez sędziów Trybunału Konstytucyjnego”. Mimo to konflikt między władzami TK a częścią wybranych sędziów nadal trwa.
Dlaczego sędziowie nie zostali wpuszczeni na spotkanie?
Źródłem sporu pozostaje kwestia uznania statusu czworga sędziów wybranych przez Sejm. Bogdan Święczkowski od początku podkreśla, że nie może dopuścić ich do wykonywania obowiązków, ponieważ – w jego ocenie – nie doszło do skutecznego złożenia ślubowania wobec prezydenta. Prezes TK argumentował wcześniej, że „nie może uznać, że nawiązali stosunek służbowy sędziego Trybunału Konstytucyjnego”.
Spór dotyczy wydarzeń z kwietnia 2026 roku. Wówczas czworo sędziów złożyło ślubowanie w Sejmie z formułą, że czynią to „wobec prezydenta”, a następnie przekazało dokumenty do Kancelarii Prezydenta. Prezes TK uznał jednak, że taka procedura nie spełnia wymogów prawnych i odmówił przydzielenia im gabinetów oraz spraw do rozpoznania. Dwoje innych sędziów, którzy wcześniej złożyli ślubowanie bezpośrednio przed prezydentem, zostało dopuszczonych do pracy.
W komunikatach i wypowiedziach przedstawiciele TK wskazywali także, że osoby niedopuszczone do orzekania nie mają formalnego statusu czynnych sędziów Trybunału. Według informacji TVN24, właśnie ten spór miał być bezpośrednim powodem niewpuszczenia sędziów na spotkanie z delegacją Rady Europy. W praktyce oznacza to, że przedstawiciele międzynarodowej komisji rozmawiali wyłącznie z władzami Trybunału i osobami uznawanymi obecnie za pełnoprawnych sędziów TK.
Sędziowie zapowiadają dalsze działania. W tle ETPCz i zawiadomienia do prokuratury
Niedopuszczani do orzekania sędziowie od kilku tygodni podejmują kolejne kroki prawne i publiczne. Wcześniej próbowali wejść do siedziby Trybunału, powołując się na zabezpieczenie wydane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka. Jak informował TVN24, chcieli przekazać prezesowi TK dokumenty dotyczące decyzji ETPCz i rozpocząć wykonywanie obowiązków.
Spór przeniósł się także na poziom prokuratorski. Dwoje sędziów TK – Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek – skierowało do prokuratora generalnego zawiadomienie dotyczące sytuacji czworga niedopuszczanych sędziów. W dokumencie wskazano między innymi na „nienawiązanie stosunku służbowego” oraz brak przydzielenia stanowisk pracy i spraw do rozpoznania.
Jednocześnie sam Bogdan Święczkowski podjął działania zmierzające do złożenia zawiadomienia wobec autorów wcześniejszego pisma. Trybunał informował również o analizach dotyczących ewentualnych postępowań dyscyplinarnych. Konflikt wokół TK wciąż więc eskaluje i obejmuje już nie tylko kwestie ustrojowe, ale także działania prokuratorskie i międzynarodowe.
Sędziowie zapowiadają, że będą kontynuować starania o dopuszczenie do pracy oraz informować o sprawie instytucje międzynarodowe. Niewykluczone, że sprawa ponownie stanie się przedmiotem analiz organów Rady Europy i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.