Donald Tusk podpisał w Wielkiej Brytanii nowy traktat dotyczący obronności. Karol Nawrocki nie odpowiedział jednoznacznie, że znajdzie się na nim również jego podpis. Na to odpowiedział Radosław Sikorski, w mocnych słowach nawiązał do gigantycznej tragedii. Takich słów kompletnie nikt się nie spodziewał. W kraju poruszenie.
Reakcja Karola Nawrockiego na umowę na linii Polska – Wielka Brytania
Wielka Brytania pozostaje jednym z najważniejszych gwarantów europejskiego bezpieczeństwa, a zacieśnianie więzi z tym państwem to fundament polskiej racji stanu. W środę podczas wizyty w Londynie premier Donald Tusk oraz szef brytyjskiego rządu Keir Starmer podpisali historyczny traktat o partnerstwie w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności. Dokument ten to nie zbiór dyplomatycznych frazesów, lecz twarde zobowiązanie do realizacji projektów technologicznych i wojskowych. Jak szacuje Ośrodek Studiów Wschodnich (OSW), kooperacja z Brytyjczykami przyniesie polskiemu przemysłowi zbrojeniowemu znaczące korzyści. Polska, wydająca obecnie na armię około 4 proc. PKB, staje się kluczowym graczem na wschodniej flance NATO, co naturalnie przyciąga uwagę największych sojuszników.
Sikorski zaapelował do Karola Nawrockiego. Użył naprawdę mocnych słów
Fot. Jack Taylor/Press Association/East News
Dlaczego tak istotny dokument wywołuje polityczne drżenie ziemi nad Wisłą? Odpowiedź kryje się w specyfice naszego krajowego podwórka. Rząd od momentu przejęcia władzy po wyborach z 2023 roku stara się odbudowywać pozycję Polski na arenie międzynarodowej, co wymaga dużej elastyczności. Z drugiej strony mamy do czynienia z kohabitacją, trudnym współrządzeniem państwem przez obóz rządowy i prezydenta z konkurencyjnej opozycji, która z definicji bywa szorstka.
Kwestia szeroko pojętej obronności wydawała się dotąd obszarem wyłączonym z partyjnych sporów, a przynajmniej taką nadzieję żywili sami obywatele. Najnowsze doniesienia pokazują niestety, że kompromis na najwyższych szczeblach to towar mocno deficytowy. W dobie rosnącego napięcia na Wschodzie podziały kompetencyjne są wysoce ryzykowne.
Prezydencka wstrzemięźliwość i ostre starcie na szczytach władzy
Zgodnie z polskim prawem konstytucyjnym wejście w życie państwowych umów tego kalibru wymaga ratyfikacji, czyli zatwierdzenia umowy międzynarodowej przez głowę państwa, co nadaje jej ostateczną moc prawną. Karol Nawrocki, sprawujący urząd Prezydenta RP po wygranych wyborach w 2025 roku, postanowił wyraźnie zaznaczyć swoją niezależność. Pytany o intencje względem nowo podpisanego traktatu, udzielił odpowiedzi niezwykle zachowawczej, co natychmiast wzbudziło niepokój analityków oraz rynków.
Nie powiem oczywiście, co z nim zrobię, ponieważ muszę się zapoznać z tymi sprawami. Ale myślę, że dobrze byłoby przed podpisywaniem zobowiązań w imieniu narodu polskiego informować kancelarię prezydenta i prezydenta o tym, że tego typu rozwiązania są przygotowywane – powiedział Nawrocki na konferencji prasowej.
Głowa państwa stwierdziła ostrożnie, że najpierw musi dogłębnie zapoznać się z zaprezentowanym przez rząd dokumentem.
Ja oczywiście się zagłębię, zrobię wszystko, co będzie dobre dla bezpieczeństwa Polski i dla współpracy z naszymi sojusznikami – zaznaczył.
Sikorski zaapelował do Karola Nawrockiego. Użył naprawdę mocnych słów
Fot. Rex Features/East News
Takie oświadczenie nie mogło długo pozostać bez zdecydowanej odpowiedzi rządu. Czy państwo frontowe może sobie dziś pozwolić na zwłokę w kwestiach bezpieczeństwa? Donald Tusk zareagował błyskawicznie, w kategorycznych słowach odnosząc się do medialnych uwag głowy państwa. Szef rządu zasugerował, że powstrzymywanie tak fundamentalnego dla naszej suwerenności traktatu to krok nieodpowiedzialny, uderzający w podstawy funkcjonowania Rzeczypospolitej.
Nie chce mi się wierzyć, żeby ktoś mógł wpaść na tak niebezpieczny i tak niemądry pomysł, żeby blokować traktat poprzez na przykład, brak podpisu prezydenta, traktat, który po prostu wzmacnia bezpieczeństwo Polski, też Wielkiej Brytanii, ale przede wszystkim bezpieczeństwo Polski – ocenił w TVN24.
Konflikty polityczne między rządem a prezydentem to na polskiej scenie zjawisko niemal wpisane w ustrój, jednak w sprawach militarnych ciężar gatunkowy takich potyczek rośnie. Skutki ewentualnych opóźnień mogą osłabić wizerunek państwa, które Brytyjczycy traktują jako kluczowe ogniwo odstraszania w naszym regionie.
Zobacz też: MSZ Ukrainy tłumaczy decyzję o UPA. „Nie było intencji obrażenia Polski”
Radosław Sikorski zaapelował do Nawrockiego. Nagle padły szokujące słowa
W obliczu widocznego ryzyka potężnego impasu dyplomatycznego i możliwego paraliżu urzędniczego do ofensywy przystąpił Radosław Sikorski. Szef dyplomacji postanowił sięgnąć po mocne argumenty, uderzając w tony wywołujące emocje w świadomości polskiego społeczeństwa. Minister spraw zagranicznych skierował do zwierzchnika Sił Zbrojnych RP publiczny apel. Odnosząc się do wizji politycznego przeciągania brytyjskiego traktatu obronnego, polski dyplomata podkreślił, że prezydent arbitralnie zamrażający rządowe projekty niszczy ustrojową równowagę. Z punktu widzenia skutecznego zarządzania kryzysowego zmuszanie ministrów do pielgrzymek po Pałacu Prezydenckim w celu uzyskania podpisów jest jego zdaniem nie do zaakceptowania.
System, w którym prezydent będzie blokował ileś procedur państwowych, a potem pół Polski ma do niego pielgrzymować, żeby zrobił to, co jest jego obowiązkiem, jest szkodliwe dla państwa. To niebezpieczne – podkreślił podczas konferencji prasowej.
Zaraz potem polityczna narracja nabrała ostrego i dramatycznego wydźwięku. Radosław Sikorski przyrównał to zjawisko do najtragiczniejszego wydarzenia w najnowszej historii narodu. Szef MSZ oskarżył oponentów o powtarzanie tragicznych błędów z 2010 roku, ostrzegając przed uleganiem presji niefachowych nacisków. Dodał również, że obywatele wciąż boleśnie pamiętają skutki braku szybkich i odpowiedzialnych decyzji na najwyższych szczeblach władzy w sytuacjach kryzysowych.
Był już taki prezydent, który uzurpował sobie prawo do podejmowania decyzji, które nie leżały w jego kompetencjach. Prezydent jako pasażer samolotu rządowego nie decyduje o tym, jak pilotować ten samolot. Był już prezydent, którego proszono – mimo że nie miał takich kompetencji – o zgodę na wybranie lotniska zapasowego. I on tej decyzji na czas nie podjął. Wszyscy wiemy, jak to się skończyło. I prosiłbym prezydenta Nawrockiego, aby nie szedł tą drogą – zauważył szef MSZ.
Zwieńczając ten emocjonalny przekaz, minister wezwał Karola Nawrockiego, by zszedł z tej ścieżki. Ostateczne rozstrzygnięcie tego głośnego sporu wpłynie nie tylko na realizację bardzo ważnej umowy z Londynem, ale wyznaczy twarde standardy na resztę prezydentury.