Prezydent Karol Nawrocki zawetował dwie ustawy – o rozwodach pozasądowych i zmianach w Kodeksie wyborczym. Dzień później Kancelaria Prezydenta opublikowała nagranie, w którym wyjaśnia powody takich decyzji. Podkreślono, że weto ma być sygnałem do poprawek, a nie zakończeniem prac nad przepisami.
Kancelaria Prezydenta o roli weta w legislacji
Po serii decyzji podjętych w czwartek Kancelaria Prezydenta RP postanowiła odnieść się do sprawy w bardziej rozbudowanej formie. W piątek w mediach społecznościowych opublikowano materiał wideo, w którym przedstawiono stanowisko dotyczące stosowania prawa weta przez prezydenta Karola Nawrockiego. Przekaz miał na celu nie tylko wyjaśnienie bieżących decyzji, ale także pokazanie szerszego kontekstu działań głowy państwa.
W materiale podkreślono, że weto nie powinno być traktowane jako definitywne zablokowanie przepisów. Według kancelarii jest to raczej element procesu, który ma prowadzić do poprawy jakości stanowionego prawa. W komunikacie wyraźnie zaznaczono, że takie działania wpisują się w rolę prezydenta jako niezależnego uczestnika procesu legislacyjnego, który ma możliwość wpływania na ostateczny kształt ustaw.
Jednocześnie przypomniano, że podobne sytuacje miały już miejsce wcześniej. Wskazano przykłady ustaw, które początkowo zostały zawetowane, ale po wprowadzeniu zmian przez rząd ostatecznie uzyskały podpis prezydenta. Wśród nich znalazły się m.in. przepisy określane jako ustawa ukraińska i wiatrakowa, a także regulacje dotyczące ruchu drogowego, zapasów strategicznych, środków ochrony roślin czy jakości wody. Taki kontekst ma pokazywać, że weto nie musi oznaczać końca prac nad danym projektem.
Kolejne weta Karola Nawrockiego. Jest oświadczenie kancelarii
Karol Nawrocki, fot. East News
Dwa weta Karola Nawrockiego w sprawie ustaw
Bezpośrednim powodem całej dyskusji były decyzje podjęte w czwartek. Tego dnia prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania dwóch ustaw – jednej dotyczącej rozwodów pozasądowych, a drugiej nowelizacji Kodeksu wyborczego. Obie regulacje zostały skierowane do ponownego rozpatrzenia, co automatycznie uruchomiło debatę o motywach takich działań.
W opublikowanym materiale Kancelaria Prezydenta RP wprost odniosła się do znaczenia weta w systemie prawnym.
– Weto prezydenta nie kończy procesu legislacyjnego. Ono go poprawia. Jest sygnałem, że ustawa wymaga poprawy. To narzędzie korekty, a nie destrukcji – głos niezależnego ośrodka, który mówi jasno: trzeba ograniczyć błędy i usunąć ryzyka – przekazała Kancelaria Prezydenta RP w opublikowanym nagraniu w mediach społecznościowych.
Ten komunikat jasno wskazuje kierunek interpretacji decyzji prezydenta. Weto ma być formą sygnału wysyłanego do ustawodawcy, że konkretne przepisy wymagają dopracowania, a nie całkowitego odrzucenia. Tym samym kancelaria stara się przesunąć ciężar debaty z samego faktu blokowania ustaw na ich jakość i potencjalne ryzyka.
Statystyki wet i porównanie z poprzednimi prezydentami
Na tle dotychczasowych prezydentów działania Karola Nawrockiego wyróżniają się wyraźnie pod względem intensywności korzystania z prawa weta. Jak wynika z przedstawionych danych, obecny prezydent skorzystał z tego narzędzia już 31 razy, co czyni go rekordzistą, jeśli uwzględnić czas sprawowania urzędu.
Dla porównania przypomniano, że Lech Wałęsa w trakcie swojej pięcioletniej kadencji zawetował 27 ustaw. Aleksander Kwaśniewski, który pełnił funkcję przez dwie kadencje, zrobił to 35 razy, choć w znacznie dłuższym okresie. Lech Kaczyński, którego prezydentura została przerwana katastrofą smoleńską, skorzystał z weta 18 razy. Z kolei Bronisław Komorowski sięgał po to narzędzie wyjątkowo rzadko – tylko czterokrotnie. Andrzej Duda w ciągu dwóch kadencji zawetował 19 ustaw.
W przypadku obecnego prezydenta szczególnie głośne były decyzje dotyczące ustawy o rynku kryptoaktywów oraz tzw. ustawy łańcuchowej. To właśnie te przypadki najczęściej pojawiały się w debacie publicznej jako przykłady zdecydowanej ingerencji w proces legislacyjny.
KONIECZNIE OBEJRZYJ. POWAŻNE ZAGROŻENIE DLA POLSKI. ZNANY STRATEG BIJE NA ALARM