— Panie Ionescu… — mruknął.
Alexandru z trudem przełknął ślinę. Cała jego pewność siebie po spotkaniach zniknęła.
— Przepraszam. Nie powinienem był tak przychodzić.
Zanim zdążyła odpowiedzieć, z wnętrza dobiegł stary głos.
— Kto tam, mamo?
Babcia Ana pojawiła się, zgarbiona, ale z żywym wzrokiem. Zmierzyła go wzrokiem od stóp do głów, a potem spojrzała na Camilę, rumieniąc się ze wstydu.
— Nie wygląda na to, żeby był z długów. Jeśli przyszedł, niech wejdzie. Nie zatrzymujemy ludzi przy bramie.
Camila chciała coś powiedzieć, ale było za późno.
Alexandru wszedł, a wnętrze ścisnęło mu serce jeszcze mocniej. Podłoga była z ubitej ziemi. Plastikowy stół z trzema różnymi krzesłami, mały piecyk, materac pod ścianą, a w najjaśniejszym kącie coś, co odebrało mu mowę: regał zrobiony w całości ze wzmocnionej tektury.
To nie był po prostu stos pudeł ustawionych jedno na drugim. To była przemyślana, solidna konstrukcja z oddzielnymi półkami, podwójnymi narożnikami, szeroką podstawą i wzmocnieniami wewnątrz. Na niej leżały starannie opakowane książki, zeszyty, stare słowniki i mały globus. Na podłodze, czytając pod mrużącą światło żarówką, siedział Nicu.
Chłopak podniósł wzrok.
— Dobry wieczór.
Alexandru odpowiedział mu automatycznie, nie mogąc oderwać wzroku od regału z książkami.
Camila, zawstydzona, postawiła przed nim szklankę soku.
— Pudełka… po to są — powiedziała powoli —. Po książki mojego brata. Jak je dobrze złożysz i wzmocnisz, to się trzymają. A kiedy pada deszcz, pomaga też przy dachu.
Nicu powiedział z dumą:
— Moja siostra zrobiła to sama. I w każdą sobotę zabiera mnie do biblioteki w centrum. Mówi, że nawet jeśli nie mamy pieniędzy, nikt nie może nam odebrać tego, czego się nauczymy.
To zdanie trafiło Alexandru prosto w serce.
Nie powiedział nic głupiego. Nie zapytał, dlaczego tak żyją. Nie zaproponował pieniędzy. Po prostu spojrzał na Camilę ze szczerym, nowym szacunkiem, który poruszył ją bardziej niż litość.
Przed wyjściem powiedział:
— Jutro chciałbym z tobą porozmawiać. Ale jeśli nie chcesz, zrozumiem.
Camila prawie nie spała tej nocy.
Przewracała się z boku na bok, słuchając kaszlu babci i wiatru uderzającego o dachówki. Myśl o Alexandru nie dawała jej spokoju. Nie wiedziała, czego chce. Nie wiedziała, czy powinna się bać, czy nie.
„Chcę z tobą porozmawiać jutro…”
O czym?
Poranek nadszedł zbyt szybko. I, jak zwykle, życie nie zatrzymało się dla jej zmartwień. Przygotowała Nicu do szkoły, włożyła mu kanapkę do plecaka i starannie poprawiła koszulę.
— Uważaj na lekcji, dobrze?
— Tak, ale czy przyjdziesz dziś wieczorem z nowymi kartonami? — zapytał.
Camila się uśmiechnęła.
— Zobaczymy.
W pracy wszystko wydawało się takie samo. Te same korytarze, te same szepty. Ale dla niej nic już nie było takie samo.
O dziesiątej szef powiedział:
— Camila, ktoś cię szuka w biurze na górze.
Serce podskoczyło jej do gardła.
Wchodziła powoli, małymi krokami. Po raz pierwszy nie czuła się niewidzialna w tym budynku.
Alexandru czekał na nią przy oknie, a w dole rozciągał się Bukareszt.
Odwrócił się, gdy ją usłyszał.
— Dziękuję za przybycie.
Camila nadal stała.
— Proszę, powiedz, co masz do powiedzenia.
Skinął głową, jakby rozumiał wszystko, czego nie powiedziała.
— Nie dam ci pieniędzy.
Camila zamrugała ze zdziwienia.
— Ja też nie chcę litości — powiedziała, niemal defensywnie.
— Wiem — odpowiedział spokojnie. — Właśnie dlatego tu jestem.
Zatrzymał się, a potem kontynuował:
— Chcę ci pomóc inaczej. Nie tobie, tylko… tobie.
Camila zamarła.
— Zobaczyłam bibliotekę. I coś zrozumiałam… że budujesz coś więcej niż tekturową półkę. Budujesz przyszłość.
Cisza.
— Chcę sfinansować małą przestrzeń w twojej okolicy. Pokój, może dwa. Z prawdziwymi półkami, książkami, stołami. Miejsce, gdzie dzieci będą mogły przychodzić i czytać.
Camila nie oddychała.
— I chcę, żebyś się tym zajął.
— Ja? — wyszeptała.
— Ty.
Jej oczy napełniły się łzami, ale nie ze słabości. Z czegoś silniejszego.
— Nie mam wykształcenia… żadnego doświadczenia…
— Zrobiłaś bibliotekę z niczego — powiedział. — To coś więcej niż doświadczenie.
Camila poczuła ucisk w piersi.
Wszystkie zimne noce. Wszystkie poukładane pudła. Wszystkie oceniające spojrzenia.
W końcu wszystko nabrało sensu.
Uniosła wzrok.
— Jeśli to robimy… nie robimy tego publicznie.
Alexandru uśmiechnął się lekko.
— Tego też nie chcę.
— Robimy to dla dzieci.
— Dla dzieci.
Kilka miesięcy później, na tej samej polnej ulicy, otwarto małą bibliotekę.
Nie była idealna. Ściany były proste, stoły inne, krzesła ustawione gdzie popadnie.
Ale była pełna.
Dzieci boso, hałaśliwe, ciekawskie.
A pośrodku nich Camila.
Nie zbierała już tylko pudełek.
Zbierała życia, jedno po drugim.
A Nicu, z książką w ręku, dumnie szeptał każdemu, kto chciał słuchać:
— Moja siostra to wszystko zaczęła. Z niczego