Marina obudziła się o szóstej trzydzieści, choć budzik nastawiła na ósma. Sen zniknął nagle: dziś były urodziny Andreja, a wieczorem mieli przyjść jego koledzy z uczelni z żonami – cztery pary, osiem osób. Przejrzała w myślach listę obowiązków: sprzątanie, zakupy, sałatki, mięso na grilla, ciasto…
— Andriouch? — zawołała cicho, ale on wtulił się głębiej w poduszkę.
Ostrożnie wstała, założyła szlafrok i poszła do kuchni. Za oknem padał październikowy deszcz, a w mieszkaniu było cicho i przytulnie. Włączyła czajnik i ułożyła plan dnia. Lista była długa.
O ósmej pojawił się Andrei, potargany i nadąsany.
— Jest kawa? — mruknął.
— Już podaję. Możesz dziś wyjść wcześniej z pracy i mi pomóc? Goście przyjdą o siódmej.
— Marichka, nie przesadzaj. Sałatkę pokroisz, mięso włożysz do piekarnika. Jesteś doświadczoną gospodynią, prawda?
Marina milczała, wlewając mu kawę. „Doświadczona gospodyni” brzmiało jak narzucony zawód.
— Chociaż odkurz podłogę, gdy mnie nie będzie.
— Zobaczymy — odpowiedział, już zajęty telefonem. — A menu?
— Sałatka rosyjska, Cezar, mięso po francusku, przekąski, Napoleon.
— Super. Nie zapomnij o winie i koniaku – Dimitri lubi koniak.
Pół godziny później Marina wyszła do pracy. Sama w domu, wypełniona obowiązkami, ledwie stała na nogach o czternastej. Mieszkanie lśniło czystością, zakupy zrobione, sałatki przygotowane, mięso w lodówce, pozostało ciasto Napoleon.
Ciasto okazało się trudne: ciasto przyklejało się, krem się nie udał, musiała robić go ponownie. Z drżącymi rękami układała warstwy.
O 17:00 Andrei wrócił, kuchnia w chaosie.
— Wygląda jak po wybuchu bomby — zaśmiał się.
— Trochę przesadziłam — przyznała Marina, nakładając ostatnią warstwę kremu. — Andriouch, umyjesz naczynia? Idę pod prysznic.
— Nie, mam też się przygotować. To moje urodziny! Naczynia później.
Marina umyła potrzebne naczynia, przykryła ciasto folią i wzięła szybki prysznic. Założyła niebieską sukienkę, odrobinę szminki, bez czasu na makijaż.
O 17:00 zadzwonił dzwonek. Dimitri i Lena przyszli pierwsi. Lena perfekcyjna, elegancka, spojrzała na Marinę z mieszanką krytyki i zdziwienia.
— Marina, dziś jesteś taka „domowa”.
— Cały dzień gotowałam — odpowiedziała Marina, przyjmując kwiaty.
W ciągu dziesięciu minut dotarli wszyscy. Żony kolegów wyglądały jak modelki z magazynów. Marina poczuła się jak Kopciuszek bez wróżki.
Przy stole rozmowy o pracy, samochodach, wakacjach; kobiety komentowały zakupy i salony piękności.
— Marina, gdzie są serwetki? — zawołał Dimitri.
— Już podaję.
— Chleb, proszę — dodał Igor.
— Musztarda do mięsa — powiedział Sergej.
Marina biegała w kółko, zmęczona. Zauważyła Lenę niezdarnie używającą widelca, Tanyę rozrzucającą okruchy, Irinę pijącą i śmiejącą się głośno.
— Marina, możesz sprzątnąć? — zapytał Andrei.
— Już.
Zmęczenie ją przytłoczyło. Przyniosła naczynia, wróciła z ciastem, zapaliła świeczki.
— Sto lat! — zaśpiewali goście.
Andrei zgasił świeczki, Marina pokroiła ciasto.
— Napoleon! — zachwycił się Dimitri.
— Doskonałe — przyznała Lena — ale w cukierni byłoby łatwiej.
— Domowe zawsze najlepsze — wtrącił Igor.
— Tak, ale mogłaś się przynajmniej ładnie ubrać — dodał Sergej.
Zapadła cisza. Marina przerwała:
— Najpierw wychowujcie żony, potem udzielajcie rad innym.
Zdejmując fartuch, zostawiła go na stole, nad ciastem.
— Nie chcę już być wśród tak nieprzyjemnych ludzi — powiedziała spokojnie. — I nie zamierzam ich obsługiwać.
Wzięła torebkę, wyszła:
— Marina, dokąd idziesz? — zdziwił się Andrei.
— Na spacer. Wy się bawcie, a naczynia sami umyjcie.
Drzwi zatrzasnęły się za nią. Na zewnątrz deszcz padał mocniej. Marina oddychała głęboko, poczuła wolność, brak wstydu i wyrzutów sumienia.
W centrum handlowym otoczyło ją ciepło i chaos. Zatrzymała się przed wystawami z odważnymi, drogimi ubraniami. W księgarni kupiła upragnioną książkę. W kawiarni spokojnie wypiła cappuccino i zjadła kawałek ciasta. Po raz pierwszy od miesięcy mogła zjeść bez pośpiechu, nie martwiąc się o kolację ani pranie.
Wróciła do domu około 22:30. Mieszkanie było ciche i nieco nieuporządkowane, naczynia i kieliszki porozrzucane, fartuch na podłodze, okruchy i plamy wina wszędzie.
Andrei siedział w fotelu przed telewizorem, ponury.
— Brawo za scenę — wybuchnął. — Wszyscy wyszli pół godziny temu. Myślisz, że to dla mnie łatwe?
— A dla mnie było łatwo? — odpowiedziała Marina, zdejmując płaszcz.
— To moja robota gospodyni! — wkurzył się Andrei.
— Moja? — odparła Marina. — A twoja praca? Wydawanie rozkazów?
— To moje urodziny!
— Daje ci to prawo, by traktować mnie jak służącą?
Andrei wybuchł:
— Co się z tobą dzieje? — krzyczał.
— Wcześniej milczałam — odparła Marina — teraz wystarczy.
— Wszystkie kobiety wypełniają swoje obowiązki, a ty…
— Ja co? — przerwała mu.
— Przekroczyłaś granicę! — wrzasnął.
Marina spojrzała na niego, czerwona ze złości, pewna racji.
— Andrei — powiedziała spokojnie — spakuj się.
— Jak?
— Jedź do matki, przemyśl, kto naprawdę upokorzył kogo.
— Wyrzucasz mnie?
— Proszę tylko, byś odszedł, dopóki nie zrozumiesz, co zrobiłeś.
Andrei milczał, w szoku.
— Marichka, serio?
— Bardziej niż kiedykolwiek.
Po pół godzinie odszedł, zatrzaskując drzwi z taką siłą, że drżały szyby.
Marina została sama w chaosie domu. Włączyła czajnik, wzięła książkę i usiadła. Naczynia mogły poczekać. Po raz pierwszy od lat czytała przed snem, zamiast planować kolejny dzień. Czuła prawdziwą wolność.
Na telefon przyszła wiadomość od nieznanego numeru:
„Marina, tu Lena. Przepraszam za Sergeja. Przesadził. Miałaś rację. Nigdy nie odważyłabym się odpowiedzieć tak jak ty.”