Kobieta zbliżała się powoli, ciągnąc wózek po polnej drodze. Widać było, że się waha, że nie wie, czy powiedzieć wszystko, czy go oszczędzić. Grigore poczuł, jak zapiera mu dech w piersiach, jakby cały świat zawisł na jej odpowiedzi.
„Nastazja… już tu nie mieszka” – wyszeptała kobieta, odwracając wzrok. „Wyjechała po porodzie”.
Uderzenie w brzuch zabolałoby mniej. Grigore poczuł, że się chwieje, ale kobieta wyciągnęła rękę, podtrzymując go.
„A dziecko? Gdzie jest dziecko?” – zapytał drżącym głosem.
Kobieta dyskretnie uniosła róg kocyka z wózka. Mały chłopiec o dużych, niebieskich oczach, takich jak jego własne, spał spokojnie, z zaciśniętymi pięściami.
„Zostawiła go mnie… żebym się nim zaopiekowała, dopóki nie stanie na nogi” – powiedziała kobieta. „Mówił, że wróci… ale minęły już trzy miesiące”.
Łzy Grigore’a spadały prosto na bok wózka. Nie wiedział, czy płakać z tęsknoty, poczucia winy, czy ulgi, że przynajmniej dziecko żyje, tu, kilka kroków od niego.
„Czy mogę… czy mogę go potrzymać?” zapytał cicho.
Kobieta skinęła głową. Grigore delikatnie podniósł chłopca, jakby był tajemnicą, jakby był czymś, czego nie mógł puścić. Po raz pierwszy od wielu miesięcy poczuł, że może podnieść się z kolan bólu.
„Jak mu na imię?” zapytał, tuląc syna do piersi.
„Nazwał go Ilie” – powiedziała kobieta. „Powiedział, że tak miał na imię jego dziadek”.
Serce Grigore’a zamarło. Jego ojciec, który odszedł zbyt wcześnie, mimo wszystko pozostał na świecie dzięki temu dziecku. Nie wiedział, czy śmiać się, czy płakać.
„Gdzie się podziała Nastazja?” zapytał, tym razem z nutą siły w głosie.
Kobieta westchnęła. „Do miasta. Do Klużu. Powiedziała, że musi znaleźć pracę. Była przerażona, samotna, bez wsparcia. Myślała, że nie wrócisz… że o niej zapomniałeś”.
Słowa rozdzierały mu duszę. Wiedział, że popełnił błąd. Zostawił miłość i życie, wierząc, że czas wszystko naprawi. Ale czas niczego nie naprawi, jeśli nic się nie zrobi.
„Pójdę za nią” – powiedział, przytulając dziecko jeszcze mocniej.
Kobieta uśmiechnęła się słabo. „Zgadza się, Grigore. Ale weź Ilie. Jest twój”.
Przez chwilę milczał, wiatr niósł zapach suchego siana i ptaków zlatujących nad rzekę. W tej ciszy Grigore zrozumiał, że nie jest już chłopcem, który poszedł do wojska. Jest ojcem.
Odwrócił się w stronę opuszczonego domu z dzieciństwa. Drzwi zaskrzypiały, ale wszedł zdecydowanie. Otrzepał się z kurzu, otworzył okna, przyniósł wodę, podgrzał mleko dla dziecka. Każdy gest go trochę uzdrawiał, jakby on i dom odrodzili się z tego samego bólu.
Minęły dwa dni. A trzeciego dnia, z Ilie przywiązanym do piersi w uprzęży uszytej przed laty przez matkę, Grigore wyruszył na dworzec. Wiedział, że czeka go trudna podróż, ale co ważniejsze, wiedział, że życie nie pyta, czy jest się gotowym.
Pociąg do Klużu przyjechał z typowym dla siebie turkotem. Grigore wsiadł, trzymając mocno dziecko. Patrząc przez okno na kurczącą się w oddali wioskę, czuł, że nie ucieka przed przeszłością, lecz ku przyszłości.
W Klużu hałas miasta uderzył go niczym lawina. Ale się nie zatrzymał. Pytał ludzi, wchodził do sklepów, na targowiska, do piekarni, w której, jak wiedział, Nastazja marzyła o pracy. Brak odpowiedzi.
Aż pewnego popołudnia kobieta wyszła ze starego budynku mieszkalnego i zamarła z torbą chleba w dłoni.
To była ona.
Ich oczy się spotkały i na kilka sekund świat ucichł. Nastasia zakryła usta dłonią, gdy zobaczyła Iliego.
„Grigore… ty… przyszedłeś?”
Zrobił kilka kroków w jej stronę, czując, jak pęka mu skorupa poczucia winy i strachu.
„Przyjechałem zabrać rodzinę do domu” – powiedział.
Nastasia wybuchnęła płaczem, a Ilie wyciągnęła do niej ręce, jakby rozpoznała coś starego i drogiego.
I w samym środku tętniącego życiem miasta, cała trójka objęła się w ramiona, Grigore po raz pierwszy poczuł, że życie daje mu kolejną szansę.
I że tym razem jej już nie straci.